Sepsis / septik şok

Tanım & arka plan

Enfeksiyona disregüle konak yanıtının yol açtığı hayatı tehdit eden organ disfonksiyonu. Septik şok = sıvıya yanıtsız hipotansiyon (vazopresör + laktat ≥2). Mortalitenin belirleyicisi erken tanı, zamanında antibiyotik ve kaynak kontrolüdür.

Kırmızı bayraklar

• Sıvıya yanıtsız hipotansiyon (MAP <65) veya vazopresör ihtiyacı → septik şok
• Laktat ≥2 (özellikle ≥4) mmol/L → doku hipoperfüzyonu
• Bilinç değişikliği, benekli cilt, uzamış kapiller dolum
• Yeni organ disfonksiyonu (oligüri, kreatinin ↑, bilirubin ↑, trombositopeni)
• İmmünsupresyon/aspleni/nötropeni → atipik, hızlı seyir; TR’de KKKA/bruselloz/leptospiroz maskeli sepsis

Klinik & öykü

• Enfeksiyon odağı arayışı (akciğer, idrar, batın, deri, MSS, kateter)
• Ateş veya hipotermi; taşikardi, takipne, konfüzyon
• Komorbidite, immünsupresyon, yakın cerrahi/girişim
• TR epidemiyolojisi: endemik mimik enfeksiyonları atlama

Tetkik

• Başvuruda serum laktat; yüksekse resüsitasyonu yönlendirmek için tekrarla
• Antibiyotik öncesi 2 set kan kültürü — ama erişim zorsa antibiyotiği geciktirme

Tedavi / yönetim

• Geniş spektrum antibiyotik: septik şokta 1 saat içinde; şoksuz sepsiste değerlendirmeden sonra 3 saat içinde
• Hipoperfüzyon/şokta 3 saatte 30 mL/kg dengeli kristaloid; ilk vazopresör norepinefrin (MAP ≥65)

İlgili skorlar

Yatış · taburcu · sevk

Tuzaklar & inciler

• qSOFA prognostik bir araçtır, tarama değil; normal qSOFA sepsisi dışlamaz (tek başına tarama için ÖNERİLMEZ).
• 30 mL/kg başlangıç noktasıdır; KKY/SDBY’de dinamik değerlendir, aşırı resüsitasyondan kaçın.
• Laktat non-perfüzyon nedenleriyle de yükselir (β-agonist, nöbet, karaciğer yetmezliği) — bağlamla yorumla.

Dayanak

İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.

Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.