Baş ağrısı
Kapıdan bu yakınmayla giren hastada, tanıyı koymadan önce dışlaman gerekenler. Her satırda seni o tanıya götüren bulgu ve atacağın ilk adım var.
Hekim için yazıldı; hasta yönlendirmesi değildir.
Baş ağrılarının çoğu birincil (migren, gerilim) olsa da acil yaklaşım hayatı tehdit eden ikincil nedenleri (subaraknoid kanama, bakteriyel menenjit, dev hücreli arterit, serebral venöz tromboz, CO zehirlenmesi) tarayan kırmızı bayrak temellidir.
Subaraknoid kanama
Uyarıcı: Ani “hayatımın en kötüsü”, ense sertliği
İlk adım: BT, gerekirse LP
Menenjit / ensefalit
Uyarıcı: Ateş, ense sertliği, bilinç değişikliği
İlk adım: Empirik antibiyotik, LP
KİBAS / kitle
Uyarıcı: Sabah artan, kusma, papilödem, fokal defisit
İlk adım: Görüntüleme
Temporal arterit
Uyarıcı: >50 yaş, çene kladikasyosu, görme kaybı
İlk adım: Sedim/CRP, steroid
CO zehirlenmesi
Uyarıcı: Aynı evde benzer şikayetli kişiler, baş dönmesi
İlk adım: COHb, %100 O₂
Serebral venöz sinüs trombozu
Uyarıcı: Gebelik/OKS, papilödem, nöbet
İlk adım: MR venografi
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.
Son gözden geçirme:
Kırmızı bayraklar
- Ani “hayatımın en kötüsü” / gök gürültüsü baş ağrısı (saniyede zirve) → subaraknoid kanama
- Ateş + ense sertliği + bilinç değişikliği (± peteşi) → bakteriyel menenjit
- >50 yaş + temporal hassasiyet + çene kladikasyosu + görme kaybı → dev hücreli arterit (GCA)
- Gebe/lohusa/OKS + papilödem + nöbet → serebral venöz sinüs trombozu
- Aynı ortamda benzer şikâyetli kişiler → karbonmonoksit zehirlenmesi
Klinik & öykü
- Başlangıç hızı (ani vs progresif), maksimal şiddete ulaşma süresi
- Eşlik eden: ateş, kusma, görme değişikliği, fokal defisit, nöbet
- İmmünsupresyon, antikoagülan, gebelik/OKS; önceki benzer ataklar ve analjezik yanıtı
- Sabah artan + kusma + papilödem → KİBAS/kitle
Tetkik
- Detaylı nörolojik muayene + fundoskopi; Ottawa SAH kuralı ile düşük riskliyi tara
- Gök gürültüsü → kontrastsız beyin BT (<6 saatte duyarlılık çok yüksek); negatifse LP (ksantokromi) veya BT anjiyo
Tedavi / yönetim
- Menenjit şüphesi → kan kültürü → ampirik antibiyotik + deksametazon GECİKMEDEN; kitle/fokal bulguda LP öncesi BT
- GCA şüphesi → acil ESR + CRP; görme tehdidinde tanıyı beklemeden yüksek doz steroid
İlgili skorlar
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
SAK (nöroşirürji), bakteriyel menenjit, GCA + görme tehdidi, CVST, KİBAS bulgusu → ilgili branş + yatış/izlem.
Taburcu
Kırmızı bayrak yok + nörolojik muayene normal + analjeziye yanıt → birincil baş ağrısı tedavisiyle taburcu, dönüş kriterleri.
Sevk
Nöroşirürji / girişimsel nöroradyoloji kapasitesi yoksa uygun merkeze.
Tuzaklar & inciler
- Normal BT, SAK’ı tümüyle dışlamaz; 6 saatten sonra duyarlılık düşer → LP/BT anjiyo.
- Menenjitte antibiyotiği LP/BT için ASLA geciktirme.
- GCA’da steroid biyopsi sonucunu beklemez — körlük geri dönüşsüz. (Ottawa SAH kuralı klinik kullanılır.)
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Diğer yakınmalar
Tanı sayfaları
Bu yakınmada düşünülen tanılardan ayrıntılı sayfası olanlar.
Nöbette bu liste hastanın kartında
Hastayı panoya ekleyince yakınmasına göre bu sorular kartta açılır. Verdiğin yanıtlar kartta kalır ve nöbet sonunda devir notuna girer.