Reçete / Order
Tanıdan reçete seti · pozoloji · reçete yetkisi
Solunum
KBB-Göz
GİS
Üro-Jinekoloji
Kas-İskelet
Nöroloji
Deri
Alerji
Genel-Acil
Kendi reçeteni oluştur — ilaç kataloğu
Analjezik / Antipiretik
Kas gevşetici
Antibiyotik
Antibiyotik (İYE)
Antibiyotik / Antiparaziter
Mide koruyucu (PPI)
Antihistaminik
Antiemetik
Antispazmodik
Sıvı / destek
Antiviral
Antifungal
Antifungal (topikal)
Antiparaziter (topikal)
Kortikosteroid
Gut
Topikal NSAİİ
Vertigo
Vertigo / Antiemetik
Bronkodilatör
Göz (topikal antibiyotik)
KBB (topikal antibiyotik)
Göz (lubrikan)
Laksatif
Venotonik
Yanık (topikal)
Acil (anafilaksi)
Acil order — Analjezik
Acil order — Metabolik
Acil order — Benzodiazepin
Acil order — Antipsikotik
Acil order — Opioid
Acil order — Antibiyotik
Acil order — Bronkodilatör
Acil order — Antihistaminik
Acil order — Anafilaksi
Acil order — Kortikosteroid
Kortikosteroid (topikal)
H. pylori tedavisi
Jinekoloji (topikal antibiyotik)
Nazal dekonjestan (topikal)
Acil order — Lokal anestezik
Acil order — Aşı/İmmünizasyon
Acil order — İmmünoglobulin
Acil order — IV sıvı
Acil order — Endokrin
Acil order — Elektrolit
Antikonvülzan / Nöropatik ağrı
Antimigren / Triptan
Soldan bir tanı seçin — reçete burada açılır ve kopyalanır.
Tanıya göre reçete setleri
Yukarıdaki araçta seçtiğin tanının seti kopyalanabilir metne dönüşür. Aşağıda aynı setlerin tamamı tanı adıyla listelenir — aradığın tanıyı sayfa içinde arayabilir, doğrudan bağlantı verebilirsin. Seçim ve son karar hekimindir.
Solunum
Üst solunum yolu enfeksiyonu (viral)Yeşil alan
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
Viral; ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. Semptomatik tedavi + sıvı + istirahat.
Streptokokal farenjit (Centor yüksek)Yeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Penisilin ilk seçenek; penisilin alerjisinde azitromisin. Centor düşükse antibiyotik verme.
Akut bakteriyel sinüzitYeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Çoğu sinüzit viraldir; > 10 gün / ağır / kötüleşen seyirde antibiyotik düşün.
Akut bronşitYeşil alan
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Genellikle viral; rutin ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. Semptomatik.
Toplum kökenli pnömoni (ayaktan)Sarı alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Azitromisin · 500 mg tablet — 500 mg, günde 1 kez, 3 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Komorbiditede amoksisilin-klavulanat + makrolid. CURB-65 ile yatış kararı ver.
CURB-65 0–1 ise ayaktan tedavi uygundur.
İnfluenzaYeşil alan
- Oseltamivir · 30/45/75 mg kapsül / 12 mg/mL süspansiyon — 75 mg, günde 2 kez, 5 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Antiviral ilk 48 saat + risk grubunda. Sağlıklı erişkinde semptomatik tedavi yeterli.
KOAH alevlenmesi (ayaktan)Sarı alan
- Salbutamol inhaler · ÖDİ 100 µg — 2 puf (gerektiğinde 4–8 puf), 4–6 saatte bir (gerektikçe), atak sonrası plan hekimce
- Metilprednizolon · 16 mg tablet — 32–48 mg (endikasyona göre), günde 1 kez (sabah, tok), 5–7 gün (kısa kür)
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
Pürülan balgamda antibiyotik ekle. Kısa kür oral steroid.
Bronkodilatör yanıtı gözlendikten sonra taburculuk uygundur.
Astım atağı sonrası taburculukSarı alan
- Salbutamol inhaler · ÖDİ 100 µg — 2 puf (gerektiğinde 4–8 puf), 4–6 saatte bir (gerektikçe), atak sonrası plan hekimce
- Metilprednizolon · 16 mg tablet — 32–48 mg (endikasyona göre), günde 1 kez (sabah, tok), 5–7 gün (kısa kür)
Kısa kür oral steroid; inhaler tekniğini kontrol et, kontrol tedavisini düzenle.
Bronkodilatör yanıtı ve solunum değerlendirmesi sonrası taburculuk uygundur.
Astım / KOAH atağı — nebül + steroidAcilde uygulama
- Salbutamol (nebül) · 2,5 mg/2,5 mL nebül flakon — 2,5–5 mg nebül, 20 dk arayla 3 doza dek, atak süresince
- İpratropium + Salbutamol (nebül) · 0,5/2,5 mg nebül flakon — 1 flakon nebül, 20 dk arayla 3 doza dek, sonra 4–6 saatte bir, atak süresince
- Metilprednizolon (ampul) · 40 mg flakon — 40–80 mg IV, günde 1 kez (akut), akut dönem
Ardışık nebül + erken sistemik steroid; oksijen hedefe göre. Yanıtı değerlendirip yeniden değerlendir.
Üst solunum yolu enfeksiyonu (viral)PediatrikYeşil alan
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
- Oral rehidratasyon sıvısı (ORS) · saşe (suda çözülür) — hafif-orta dehidratasyon: 50–100 mL/kg (4 saatte), az ve sık, kayıp sürdükçe
Viral; ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. Ateş için antipiretik + sıvı + burun bakımı.
Streptokokal farenjitPediatrikYeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat süspansiyon · 200/28,5 mg/5 mL (yüksek doz: 400/57) — 80–90 mg/kg/gün (amoksisilin), 2 doza bölünmüş, 7–10 gün
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Amoksisilin 10 gün (GAS doğrulanınca). Penisilin alerjisinde azitromisin.
Pnömoni (ayaktan)PediatrikSarı alan
- Amoksisilin-klavulanat süspansiyon · 200/28,5 mg/5 mL (yüksek doz: 400/57) — 80–90 mg/kg/gün (amoksisilin), 2 doza bölünmüş, 7–10 gün
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Yüksek doz amoksisilin ilk seçenek; atipik şüphesinde makrolid ekle.
Solunum sıkıntısı ve SpO₂ değerlendirmesi sonrası ayaktan tedavi uygundur.
Bronşiyolit / hışıltı atağıPediatrikSarı alan
- Salbutamol inhaler / nebül · ÖDİ 100 µg / nebül 2,5 mg — ÖDİ 2–6 puf (spacer) · nebül 0,15 mg/kg, gerektikçe / 20 dk arayla, atak süresince
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Bronşiyolit destekleyici; > 1 yaş hışıltıda salbutamol denenir. Antibiyotik rutin değil.
Salbutamol yanıtı gözlemlendikten sonra karar verilir.
Krup (hafif-orta)PediatrikSarı alan
- Deksametazon (pediatrik) · 8 mg/2 mL ampul (PO da verilebilir) — 0,15–0,6 mg/kg tek doz (maks 10 mg), tek doz (krupta), 1 doz
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Tek doz deksametazon esas tedavi. İstirahatte stridorda nebül adrenalin + gözlem.
İstirahatte stridor yoksa ve gözlem sonrası taburculuk uygundur.
Astım atağı sonrası taburculukPediatrikSarı alan
- Salbutamol inhaler / nebül · ÖDİ 100 µg / nebül 2,5 mg — ÖDİ 2–6 puf (spacer) · nebül 0,15 mg/kg, gerektikçe / 20 dk arayla, atak süresince
- Deksametazon (pediatrik) · 8 mg/2 mL ampul (PO da verilebilir) — 0,15–0,6 mg/kg tek doz (maks 10 mg), tek doz (krupta), 1 doz
Kısa kür sistemik steroid; spacer tekniğini aileye göster, kontrol planı ver.
Bronkodilatör yanıtı ve solunum değerlendirmesi sonrası taburculuk uygundur.
Akut bakteriyel sinüzitPediatrikYeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat süspansiyon · 200/28,5 mg/5 mL (yüksek doz: 400/57) — 80–90 mg/kg/gün (amoksisilin), 2 doza bölünmüş, 7–10 gün
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Çoğu ÜSYE sonrası viraldir; > 10 gün süren / ağır / kötüleşen seyirde antibiyotik.
Ağır krup — nebül adrenalinPediatrikAcilde uygulama
- Adrenalin (pediatrik ampul) · 1 mg/1 mL ampul (1:1000) — İM 0,01 mg/kg (maks 0,5 mg) · ağır krupta nebül 0,5 mL/kg (maks 5 mL), yanıt yoksa 5–15 dk sonra tekrar, akut dönem
- Deksametazon (pediatrik) · 8 mg/2 mL ampul (PO da verilebilir) — 0,15–0,6 mg/kg tek doz (maks 10 mg), tek doz (krupta), 1 doz
İstirahatte stridorda nebül adrenalin + deksametazon; en az 2–4 saat gözlem.
Akut larenjitYeşil alan
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Genellikle viral; ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. Ses istirahati + sıvı + buhar. > 3 hafta süren seste KBB.
COVID-19 (ayaktan, hafif)Yeşil alan
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Hafif olguda semptomatik + izolasyon + sıvı. Antiviral yalnız yüksek riskli grupta ve ilk 5 günde uzman değerlendirmesiyle gündeme gelir. Paxlovid (nirmatrelvir-ritonavir) Türkiye’de ruhsatlı/geri ödemeli DEĞİL; ilaç etkileşimleri yoğundur.
KBB-Göz
Bakteriyel konjonktivitYeşil alan
- Tobramisin göz damlası · %0,3 damla — 1–2 damla, günde 4–6 kez, 5–7 gün
Çoğu konjonktivit viral/kendini sınırlar; pürülan akıntıda topikal antibiyotik.
Otitis eksternaYeşil alan
- Siprofloksasin kulak damlası · %0,3 kulak damlası — 4 damla, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Kulağı kuru tut. Diyabette malign otitis eksterna açısından dikkat.
Diş apsesi / odontojenik enfeksiyonYeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Metronidazol · 500 mg tablet — 500 mg, günde 3 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Esas tedavi drenaj — diş hekimine erken yönlendir. Yüz/boyun yayılımında acil değerlendirme.
Periferik vertigo / BPPVYeşil alan
- Betahistin · 24 mg tablet — 24 mg, günde 2 kez, 1–2 hafta
- Dimenhidrinat · 50 mg tablet — 50 mg, günde 3 kez (gerektikçe), atak süresince (kısa)
BPPV esas tedavisi repozisyon (Epley). İlaç kısa süre; santral bulguları dışla.
Akut otitis mediaPediatrikYeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat süspansiyon · 200/28,5 mg/5 mL (yüksek doz: 400/57) — 80–90 mg/kg/gün (amoksisilin), 2 doza bölünmüş, 7–10 gün
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Yüksek doz amoksisilin/amoksiklav. Hafif olguda 48–72 sa gözlem seçeneği.
Bakteriyel konjonktivitPediatrikYeşil alan
- Tobramisin göz damlası (pediatrik) · %0,3 damla — 1 damla, günde 4 kez, 5–7 gün
Pürülan akıntıda topikal antibiyotik. Yenidoğan konjonktivitinde acil değerlendirme.
Hordeolum / blefarit (arpacık)Yeşil alan
- Tobramisin göz damlası · %0,3 damla — 1–2 damla, günde 4–6 kez, 5–7 gün
Esas tedavi sıcak kompres + kapak hijyeni. Selülit bulgusunda oral antibiyotik + göz konsültasyonu.
Oral moniliyaz (pamukçuk)PediatrikYeşil alan
- Nistatin oral süspansiyon · 100.000 IU/mL süspansiyon — 1–2 mL (ağız içine sür), günde 4 kez, 7–14 gün
Emzik/biberonu sterilize et; emziren annede meme başı tedavisini değerlendir. Dirençli/yaygın olguda ileri değerlendirme.
Epistaksis (ön kanama) — işlemAcilde uygulama
- Oksimetazolin nazal sprey · nazal sprey — 2–3 püskürtme (etkilenen buruna), gerektikçe, en fazla 3 gün
10–15 dk öne eğilip burun kanadını sıkıştır → topikal vazokonstriktör (oksimetazolin) → görülen Kiesselbach damarına gümüş nitrat koterizasyon → gerekirse ön tampon. Topikal traneksamik asit etkili. Tansiyon ve antikoagülan/antiplatelet sorgula. Arka/kontrol edilemeyen kanamada KBB.
Kornea yabancı cisimYeşil alan
- Tobramisin göz damlası · %0,3 damla — 1–2 damla, günde 4–6 kez, 5–7 gün
- Suni gözyaşı · damla — 1–2 damla, günde 4–6 kez (gerektikçe), gerektiği sürece
Muayene için topikal anestezik (proparakain) YALNIZ acilde kullanılır — eve REÇETE EDİLMEZ (kornea toksisitesi). Floresein + slit-lamp; yabancı cisim ve pas halkasını çıkar. Taburcuda topikal antibiyotik 3–5 gün + suni gözyaşı; göz KAPATMA. 24 saatte göz kontrolü. Santral/derin/penetran şüphede göz hastalıklarına.
GİS
Akut gastroenteritYeşil alan
- Oral rehidratasyon sıvısı (ORS) · saşe (suda çözülür) — her dışkı/kusma sonrası 200 mL, sık aralıklarla, ishal/kusma süresince
- Ondansetron · 8 mg tablet / ampul — 4–8 mg, günde 2–3 kez (gerektikçe), 1–2 gün
Esas tedavi hidrasyon. Çoğu viral/kendini sınırlar; rutin antibiyotik verme.
Orta-ağır dehidratasyonda sarı alan değerlendirmesi gerekir.
Dispepsi / gastritYeşil alan
- Pantoprazol · 40 mg tablet — 40 mg, günde 1 kez, 14–28 gün
PPI 4–8 hafta; alarm bulgusu (kanama, kilo kaybı, disfaji) varsa ileri tetkik.
KabızlıkYeşil alan
- Laktuloz · 670 mg/mL şurup — 15–30 mL, günde 1–2 kez, etki 1–2 günde; düzenli kullan
Lif + sıvı + hareket. Alarm bulgusunda (kanama, kilo kaybı, yeni başlangıç ileri yaş) ileri tetkik.
Hemoroid / anal fissürYeşil alan
- Diosmin + Hesperidin · 500 mg tablet — 1 tablet (akut dönemde hekim artırabilir), günde 2 kez, 1–2 hafta
- Laktuloz · 670 mg/mL şurup — 15–30 mL, günde 1–2 kez, etki 1–2 günde; düzenli kullan
Sıcak oturma banyosu + dışkı yumuşatma. Tromboze/şiddetli ağrılıda cerrahi değerlendirme.
Gastroenterit — IV hidrasyonAcilde uygulama
- Ondansetron · 8 mg tablet / ampul — 4–8 mg, günde 2–3 kez (gerektikçe), 1–2 gün
- Metoklopramid · 10 mg tablet / ampul — 10 mg, günde 3 kez (maks 5 gün), kısa süre
İzotonik bolus İstem Seti üzerinden; antiemetik IV. Elektrolitleri değerlendir.
Gebelik bulantı-kusması — IVAcilde uygulama
- Metoklopramid · 10 mg tablet / ampul — 10 mg, günde 3 kez (maks 5 gün), kısa süre
- Ondansetron · 8 mg tablet / ampul — 4–8 mg, günde 2–3 kez (gerektikçe), 1–2 gün
Önce metoklopramid (gebelikte kullanılabilir); dirençliyse ondansetron hekim değerlendirmesiyle. Keton ve elektrolit bak.
Akut gastroenteritPediatrikYeşil alan
- Oral rehidratasyon sıvısı (ORS) · saşe (suda çözülür) — hafif-orta dehidratasyon: 50–100 mL/kg (4 saatte), az ve sık, kayıp sürdükçe
- Ondansetron (pediatrik) · 4 mg ağızda dağılan tablet / 4–8 mg film tablet / ampul — 0,15 mg/kg/doz (maks 4 mg), tek doz (AGE’de), 1 doz
ORS esas; ısrarlı kusmada tek doz ondansetron. Rutin antibiyotik verme.
Israrlı kusmada sarı alan değerlendirmesi gerekir.
Kıl kurdu (enterobiyaz)PediatrikYeşil alan
- Mebendazol · 100 mg tablet — 100 mg tek doz (> 2 yaş), tek doz; 2 hafta sonra tekrar, 2 doz
Tek doz + 2 hafta sonra tekrar; ev halkı birlikte tedavi edilir. El hijyeni eğitimi.
Fonksiyonel kabızlıkPediatrikYeşil alan
- Laktuloz şurup (pediatrik) · 670 mg/mL şurup — 1 mL/kg/gün (1–2 doza bölünmüş), günde 1–2 kez, düzenli; etki 1–2 günde
Diyet + tuvalet eğitimi + laktuloz. Alarm bulgusunda (kusma, distansiyon, kilo alamama) ileri değerlendirme.
Akut divertikülit (ayaktan)Sarı alan
- Siprofloksasin · 500 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Metronidazol · 500 mg tablet — 500 mg, günde 3 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Komplikasyonsuz olguda ANTİBİYOTİK ZORUNLU DEĞİL — seçilmiş hastada berrak sıvı diyet + izlem güvenli (AGA 2021). Antibiyotik endikasyonları: immünsupresyon, sistemik/sepsis bulgusu, komplike (apse/perforasyon), oral tolere edememe, ağır komorbidite, 48–72 saatte düzelmeme. Verilecekse siprofloksasin + metronidazol ilk tercih (amoksiklav monoterapi alternatif). Peritonit/tıkanmada cerrahi.
Komplikasyonsuz, oral alımı tolere eden, stabil hastada ayaktan tedavi uygundur.
H. pylori eradikasyonu (bizmutlu dörtlü)Yeşil alan
- Pantoprazol · 40 mg tablet — 40 mg, günde 1 kez, 14–28 gün
- Bizmut subsitrat · tablet — 120 mg (ürün formuna göre), günde 4 kez, 14 gün
- Tetrasiklin · 500 mg kapsül — 500 mg, günde 4 kez, 14 gün
- Metronidazol · 500 mg tablet — 500 mg, günde 3 kez, 7 gün
BİZMUTLU DÖRTLÜ 14 gün: PPI 2x1 + bizmut subsitrat 4x1 + tetrasiklin 500 mg 4x1 + metronidazol 500 mg 3x1. Klaritromisinli üçlü ampirik VERME (TR direnci yüksek). 4–8 hafta sonra eradikasyon testi.
Üro-Jinekoloji
Basit sistit (kadın)Yeşil alan
- Fosfomisin trometamol · 3 g saşe — 3 g tek doz, tek doz (akşam, mesane boş), 1 gün
Fosfomisin tek doz veya nitrofurantoin 5 gün. Gebelikte kültür + uygun ajan.
Renal kolikSarı alan
- Diklofenak · 50 mg tablet / 75 mg ampul — PO: 50 mg · IM: 75 mg, PO günde 2 kez · IM günde 1 kez (ağır olguda istisnai 2×75 mg), PO 3–5 gün · IM en fazla 2 gün, sonra PO
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
NSAİİ (diklofenak) birinci basamak analjezi; ≥ 5–10 mm taşta üroloji.
IV analjezi sonrası ağrı kontrolü sağlanınca taburculuk uygundur.
Vulvovajinal kandidiyazYeşil alan
- Flukonazol · 150 mg kapsül — 150 mg, tek doz, 1 gün
Gebelikte oral flukonazol VERME — topikal tedavi seç.
DismenoreYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
NSAİİ ilk seçenek. Gebelik ihtimalini değerlendir.
Akut piyelonefrit (ayaktan)Sarı alan
- Siprofloksasin · 500 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Tedavi öncesi idrar kültürü al; bölgesel kinolon direncine göre revize et.
Stabil hastada ilk doz ve gözlem sonrası ayaktan tedavi uygundur.
Renal kolik — IV analjeziAcilde uygulama
- Diklofenak · 50 mg tablet / 75 mg ampul — PO: 50 mg · IM: 75 mg, PO günde 2 kez · IM günde 1 kez (ağır olguda istisnai 2×75 mg), PO 3–5 gün · IM en fazla 2 gün, sonra PO
- Metamizol · 500 mg tablet / 1 g ampul — 500–1000 mg, günde 3 kez (gerektikçe), kısa süre
- Parasetamol (IV) · 1 g/100 mL flakon — 1 g IV, 15 dk infüzyon; günde en fazla 4 kez, akut dönem
- Hiyosin bütilbromür · 10 mg draje / 20 mg/mL ampul — 10–20 mg, günde 3 kez (gerektikçe), kısa süre
IM diklofenak birinci basamak; NSAİİ kontrendike ise IV metamizol/parasetamol. Tetkikler İstem Seti üzerinden.
İdrar yolu enfeksiyonuPediatrikYeşil alan
- Sefiksim süspansiyon · 100 mg/5 mL — 8 mg/kg/gün, 1–2 doz, 7–10 gün
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Tedavi öncesi uygun yöntemle idrar kültürü al. < 3 ay ateşli İYE yatış gerektirir.
Toksik görünüm ve kusma yoksa; küçük bebekte yatış eşiği düşük.
Gonore (± klamidya ko-tedavi)Sarı alan
- Seftriakson (IM) · 500 mg flakon (IM, lidokainli sulandırıcı ile) — 500 mg IM tek doz, tek doz, 1 gün
- Doksisiklin · 100 mg kapsül — 100 mg, günde 2 kez, 7 gün (PID/orşit 10–14 gün)
Seftriakson 500 mg IM tek doz acilde. Klamidya dışlanmadıysa doksisiklin 100 mg 2x1 7 gün ekle. Partner tedavisi + eş zamanlı STI taraması (HIV/sifiliz); temastan kaçın.
Komplike olmayan olguda tek doz IM + oral tedavi ile ayaktan izlem uygundur.
Klamidya (genital)Yeşil alan
- Doksisiklin · 100 mg kapsül — 100 mg, günde 2 kez, 7 gün (PID/orşit 10–14 gün)
Doksisiklin 100 mg 2x1 7 gün (azitromisin 1 g tek doz alternatif). Partner tedavisi; tedavi bitene dek temastan kaçın; 3 ayda yeniden test.
Pelvik inflamatuar hastalık (ayaktan)Sarı alan
- Seftriakson (IM) · 500 mg flakon (IM, lidokainli sulandırıcı ile) — 500 mg IM tek doz, tek doz, 1 gün
- Doksisiklin · 100 mg kapsül — 100 mg, günde 2 kez, 7 gün (PID/orşit 10–14 gün)
- Metronidazol · 500 mg tablet — 500 mg, günde 3 kez, 7 gün
Seftriakson 500 mg IM + doksisiklin 100 mg 2x1 + metronidazol 500 mg 2x1, 14 gün. Ağır tablo/gebelik/tuboovaryan apse/oral tolere edememe → yatış. Partner tedavisi.
Hafif-orta olgu, gebe değil, tolere ediyor ve 48–72 saatte kontrol garantiyse ayaktan uygundur.
Akut bakteriyel prostatit (ayaktan)Sarı alan
- Siprofloksasin · 500 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Siprofloksasin 500 mg 2x1 (veya levofloksasin 500 mg 1x1) 2–4 hafta. Genç/STI riski → +seftriakson 500 IM + doksisiklin 10 gün. Retansiyon/sepsis → yatış.
Sepsis/idrar retansiyonu/ağır tablo yoksa ayaktan tedavi uygundur.
Epididimo-orşitSarı alan
- Seftriakson (IM) · 500 mg flakon (IM, lidokainli sulandırıcı ile) — 500 mg IM tek doz, tek doz, 1 gün
- Doksisiklin · 100 mg kapsül — 100 mg, günde 2 kez, 7 gün (PID/orşit 10–14 gün)
Cinsel geçiş: seftriakson 500 IM + doksisiklin 100 mg 2x1 10 gün. Enterik köken / ileri yaş: levofloksasin 500 mg 1x1 10 gün (tek başına). ÖNCE testis torsiyonunu dışla.
Torsiyon dışlandıysa ve ağır sistemik bulgu yoksa ayaktan tedavi uygundur.
Bakteriyel vajinozYeşil alan
- Metronidazol · 500 mg tablet — 500 mg, günde 3 kez, 7 gün
- Klindamisin vajinal krem · %2 vajinal krem — 1 aplikatör (5 g), gece yatmadan, 7 gün
Metronidazol 500 mg 2x1 7 gün (oral) veya klindamisin %2 vajinal krem 7 gün ya da metronidazol %0,75 vajinal jel 5 gün. Oral tedavide alkolden kaçın. Gebede semptomatikse tedavi.
Kas-İskelet
Akut mekanik bel ağrısıYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
- Tiyokolşikosid · 4 mg tablet — 4 mg, günde 2 kez, maks 7 gün
Kısa süreli NSAİİ ± parasetamol; kas gevşetici kısa süre. Aktif kal.
Kırmızı bayrak yoksa.
Gut atağıYeşil alan
- Kolşisin · 0,5 mg tablet — atakta 1 mg, 1 saat sonra 0,5 mg; sonraki günler 2×0,5 mg, düşük doz protokolü, 2–3 gün
- Naproksen · 500 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 5 gün
NSAİİ veya düşük doz kolşisin. Böbrek yetmezliğinde her ikisinde de dikkat.
Boyun ağrısı / tortikolisYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Tiyokolşikosid · 4 mg tablet — 4 mg, günde 2 kez, maks 7 gün
Travma/nörolojik bulgu yoksa konservatif. Aktif kal.
Ayak bileği burkulmasıYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Diklofenak jel · %1 jel — ince tabaka, ağrılı bölgeye, günde 3–4 kez, 1–2 hafta
Ottawa kurallarına göre grafi kararı. Yükseltme + soğuk + erken mobilizasyon.
Epikondilit / tendinitYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Diklofenak jel · %1 jel — ince tabaka, ağrılı bölgeye, günde 3–4 kez, 1–2 hafta
Göreceli istirahat + zorlayıcı hareketten kaçın. NSAİİ ± topikal; dirençli olguda fizik tedavi.
Nöroloji
Migren / gerilim baş ağrısıSarı alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Metoklopramid · 10 mg tablet / ampul — 10 mg, günde 3 kez (maks 5 gün), kısa süre
NSAİİ + antiemetik. Kırmızı bayrak yoksa görüntüleme gereksiz.
Atak tedavisi sonrası kırmızı bayrak yoksa taburculuk uygundur.
Bell paralizisiYeşil alan
- Metilprednizolon · 16 mg tablet — 32–48 mg (endikasyona göre), günde 1 kez (sabah, tok), 5–7 gün (kısa kür)
- Suni gözyaşı · damla — 1–2 damla, günde 4–6 kez (gerektikçe), gerektiği sürece
İlk 72 saatte steroid. Göz kapanmıyorsa suni gözyaşı + gece bant. Santral nedenleri dışla.
Migren atağı — IV tedaviAcilde uygulama
- Metoklopramid · 10 mg tablet / ampul — 10 mg, günde 3 kez (maks 5 gün), kısa süre
- Deksametazon (ampul) · 8 mg/2 mL ampul — 8 mg IV, günde 1 kez (akut), akut dönem
- Metamizol · 500 mg tablet / 1 g ampul — 500–1000 mg, günde 3 kez (gerektikçe), kısa süre
Metoklopramid IV + NSAİİ/deksametazon. Opioidlerden kaçın; sıvıyla birlikte ver.
Konvülziyon — akut benzodiazepinAcilde uygulama
- Diazepam (ampul) · 10 mg/2 mL ampul — 5–10 mg IV yavaş, gerekirse 10 dk sonra tekrar, akut dönem
- Midazolam (ampul) · 5 mg/5 mL ampul — 2,5–5 mg IV/IM, titre ederek, akut dönem
TAM doz benzodiazepin; 5 dk üzeri süren nöbet status kabul edilir — status protokolüne geç.
Febril konvülziyon — akutPediatrikAcilde uygulama
- Midazolam (pediatrik ampul) · 5 mg/5 mL ampul — 0,15 mg/kg IV/IM (maks 10 mg), gerekirse 5–10 dk sonra tekrar, akut dönem
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
Süren nöbette kilo bazlı midazolam; havayolu + SpO₂. Basit febril konvülziyonda rutin tetkik gerekmez.
Trigeminal nevraljiSarı alan
- Karbamazepin · 200 mg tablet — başlangıç 100–200 mg, etkiye göre titre (bölünmüş), günde 2 kez, yanıta göre
Karbamazepin ilk seçenek; düşük dozda başla, etkiye göre titre et. Sodyum/KC/tam kan sayımı izle. Sekonder neden (genç, bilateral, nörolojik defisit) için kraniyal MR. Nöroloji sevki.
Tanı netse ve kırmızı bayrak yoksa ayaktan başlanıp nöroloji takibine yönlendirilir.
Küme baş ağrısı (atak) — orderAcilde uygulama
- Sumatriptan · 6 mg subkutan enjektör / 50–100 mg tablet — küme atağı: 6 mg subkutan (en etkili), atakta; 24 saatte 2 subkutan dozu aşma, atak tedavisi
1. tercih yüksek akımlı oksijen: yüzde 100, 12–15 L/dk geri-solumasız maske ile 15–20 dk (EHF Derece A). Sumatriptan 6 mg subkutan etkilidir ancak acilde uygulanmaz — nöroloji uzman raporuyla düzenlenir (ayda en fazla 6 doz). Oral triptan kümede yavaş kalır. Profilaksi (verapamil) ve tanı doğrulaması nörolojiye bırakılır.
Deri
Herpes zosterYeşil alan
- Valasiklovir · 1000 mg tablet — 1000 mg, günde 3 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
İlk 72 saatte antiviral en etkili. Göz tutulumunda (V1) göz konsültasyonu.
Selülit (ayaktan)Yeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Klindamisin · 150 mg kapsül (oral; 300/600 mg yalnız ampul) — 300 mg (2×150 mg kapsül), günde 4 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Sınırı kalemle çiz, 48–72 saatte kontrol. Penisilin alerjisinde klindamisin.
Sistemik bulgu ve hızlı yayılım yoksa.
Isırık profilaksisi (hayvan / insan)Yeşil alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
Amoksisilin-klavulanat profilaksi. Tetanoz durumunu ve kuduz riskini mutlaka değerlendir.
SkabiyezYeşil alan
- Permetrin krem · %5 krem — boyundan aşağı tüm vücuda sür, 8–14 saat sonra yıka, tek uygulama, 7 gün sonra tekrarla
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
Ev halkı eş zamanlı tedavi; çamaşırlar 60°C yıkanır. Kaşıntı tedaviden sonra sürebilir.
Tinea / intertrigoYeşil alan
- Terbinafin krem · %1 krem — ince tabaka, lezyon ve çevresine, günde 1–2 kez, 1–2 hafta
Bölgeyi kuru tut. Yaygın/dirençli olguda dermatoloji.
Küçük yüzeyel yanıkYeşil alan
- Gümüş sülfadiyazin krem · %1 krem — temiz yaraya 2–3 mm tabaka, günde 1–2 kez (pansuman ile), iyileşene dek
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Soğuk suyla soğut; bül patlatma. Yüz/el/perine/eklem ve geniş yanıkta merkeze yönlendir.
İmpetigoPediatrikYeşil alan
- Mupirosin pomad · %2 pomad — ince tabaka lezyonlara, günde 3 kez, 5–7 gün
Sınırlı lezyonda topikal mupirosin; yaygın olguda oral antibiyotik. Tırnakları kes, havlu ayır.
SkabiyezPediatrikYeşil alan
- Permetrin krem (pediatrik) · %5 krem — boyundan aşağı tüm vücuda (> 2 ay), tek uygulama, 8–14 saat sonra yıka, 7 gün sonra tekrarla
- Setirizin damla · 10 mg/mL damla — 2–6 yaş: 2,5 mg · 6–12 yaş: 5 mg · ≥12 yaş: 10 mg, günde 2 kez (≥12 yaş: günde 1), 7–10 gün
Ev halkı eş zamanlı tedavi; çamaşırlar 60°C. Bebekte saçlı deri dahil uygulanır.
El-ayak-ağız hastalığı / herpanjinaPediatrikYeşil alan
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
- Oral rehidratasyon sıvısı (ORS) · saşe (suda çözülür) — hafif-orta dehidratasyon: 50–100 mL/kg (4 saatte), az ve sık, kayıp sürdükçe
Viral; ANTİBİYOTİK GEREKMEZ. Ağrı kontrolü + hidrasyon; ağız içi lezyonlarda alım azalabilir.
Kontakt / alerjik dermatitYeşil alan
- Metilprednizolon aseponat · %0,1 krem — ince tabaka, etkilenen alana, günde 1 kez, 1–2 hafta
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
Tetikleyiciden kaçın + nemlendirici. Topikal steroid kısa kür; yaygın/şiddetli olguda dermatoloji.
Herpes simpleks (uçuk / genital)Yeşil alan
- Asiklovir · 400 mg tablet — 400 mg, günde 3 kez, 7–10 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Antiviral ilk 72 saatte en etkili. Genital ilk atakta süre uzayabilir; temas önlemlerini anlat.
Pitriyazis rozeaYeşil alan
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
- Metilprednizolon aseponat · %0,1 krem — ince tabaka, etkilenen alana, günde 1 kez, 1–2 hafta
Kendini sınırlar (6–8 hafta). Kaşıntıya antihistaminik/topikal steroid. Sifiliz ayırıcı tanısını unutma.
Laktasyon mastitiYeşil alan
- İbuprofen · 400 mg tablet — 1 tablet (400 mg), günde 3 kez, 5 gün
- Sefaleksin · 500 mg tablet — 500 mg, günde 4 kez, 5–7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
ÖNCE konservatif: soğuk kompres + ibuprofen + nazik/fizyolojik drenaj (agresif masaj / tam boşaltma YOK). Antibiyotik yalnız sistemik bulgu veya 48 saatte yanıtsızlıkta: sefaleksin 500 mg 4x1 (amoksiklav alternatif). Emzirmeyi SÜRDÜR (esas tedavi). Apse şüphesinde (fluktuasyon) USG + cerrahi.
Suçiçeği (varicella)PediatrikYeşil alan
- Parasetamol şurup · 120 mg/5 mL şurup — 15 mg/kg/doz, 4–6 saatte bir (maks 4 doz/gün), ateş/ağrı süresince
- Setirizin damla · 10 mg/mL damla — 2–6 yaş: 2,5 mg · 6–12 yaş: 5 mg · ≥12 yaş: 10 mg, günde 2 kez (≥12 yaş: günde 1), 7–10 gün
Ateşe parasetamol — İBUPROFEN/ASPİRİN VERME (yumuşak doku enfeksiyonu / Reye riski). Tırnak kısa, kaşımayı önle.
Bebek bezi dermatiti (pişik)PediatrikYeşil alan
- Çinko oksit bariyer krem · bariyer krem — ince tabaka, temiz-kuru alta, her bez değişiminde, gerektiği sürece
Sık bez değişimi + açık havada kurutma + bariyer krem. Kandida (parlak kırmızı, satellit lezyon) varsa topikal antifungal.
ErizipelSarı alan
- Amoksisilin-klavulanat · 1000 mg tablet — 1 tablet, günde 2 kez, 7 gün
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Streptokoksik; amoksisilin 1 g 3x1 5 gün (amoksisilin-klavulanat da uygun). Penisilin alerjisinde sefaleksin veya klindamisin. Sınırı kalemle işaretle; bacakta giriş kapısı (tinea/fissür) ara.
Sınırlı, sistemik bulgusu hafif olguda ayaktan; yaygın/ateşli/hızlı ilerleyende IV + yatış.
Tinea capitisPediatrikYeşil alan
- Terbinafin tablet · 250 mg tablet (bölünebilir) — kiloya göre: <20 kg 62,5 mg · 20–40 kg 125 mg · >40 kg 250 mg, günde 1 kez, 4–6 hafta
SİSTEMİK tedavi ZORUNLU (topikal tek başına yetmez) — terbinafin kiloya göre 4–6 hafta. Topikal antifungal şampuan bulaşı azaltır (yardımcı). Kerion/Microsporum şüphesinde griseofulvin ve ileri değerlendirme.
Cilt apsesi — insizyon & drenajAcilde uygulama
- Lidokain (lokal anestezik) · %1–2 enjeksiyonluk (sade / adrenalinli) — infiltrasyon; adrenalinsiz maks ~4,5 mg/kg, adrenalinli ~7 mg/kg, işleme göre tek uygulama, işlem süresince
İnsizyon-drenaj ESAS tedavidir. Lokal anestezi, yeterli insizyon, loj boşaltma, gerekirse gevşek tampon. Antibiyotik yalnız çevresel selülit/sistemik bulgu/immünsupresyon/çoklu lezyonda → TMP-SMX veya klindamisin (MRSA kapsar). Rekürran/atipikte kültür; kontrol öner.
Alerji
Alerjik rinit / ürtikerYeşil alan
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
2. nesil antihistaminik. Anjiyoödem/anafilaksi bulgusunda acil yönet.
Anafilaksi sonrası taburculukSarı alan
- Adrenalin otoenjektör · 0,3 mg otoenjektör — 0,3 mg IM (uyluk dış yan), gerektiğinde; yanıt yoksa 5–15 dk sonra tekrar, yanında taşı
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
- Metilprednizolon · 16 mg tablet — 32–48 mg (endikasyona göre), günde 1 kez (sabah, tok), 5–7 gün (kısa kür)
Tetikleyiciden kaçınma eğitimi + alerji polikliniğine yönlendirme.
Uygun gözlem süresi sonrası, otoenjektör reçetesiyle taburculuk uygundur.
Ürtiker / alerjik reaksiyon — IVAcilde uygulama
- Feniramin (ampul) · 45,5 mg/2 mL ampul — 1 ampul IV yavaş / IM, gerekirse 12 saatte bir, akut dönem
- Metilprednizolon (ampul) · 40 mg flakon — 40–80 mg IV, günde 1 kez (akut), akut dönem
Anafilaksi kriterlerini İLK değerlendir — varsa adrenalin İM öne geçer.
Anafilaksi — acil tedaviAcilde uygulama
- Adrenalin (ampul) · 1 mg/1 mL ampul (1:1000) — 0,5 mg IM (uyluk dış yan), yanıt yoksa 5–15 dk sonra tekrar, akut dönem
- Feniramin (ampul) · 45,5 mg/2 mL ampul — 1 ampul IV yavaş / IM, gerekirse 12 saatte bir, akut dönem
- Metilprednizolon (ampul) · 40 mg flakon — 40–80 mg IV, günde 1 kez (akut), akut dönem
Adrenalin İM 0,5 mg uyluk dış yan — İLK ve esas tedavi. Antihistaminik/steroid yardımcıdır, adrenalini geciktirmez.
Alerjik rinitPediatrikYeşil alan
- Setirizin damla · 10 mg/mL damla — 2–6 yaş: 2,5 mg · 6–12 yaş: 5 mg · ≥12 yaş: 10 mg, günde 2 kez (≥12 yaş: günde 1), 7–10 gün
- Montelukast çiğneme tableti · 4 mg / 5 mg çiğneme — 2–5 yaş: 4 mg · 6–14 yaş: 5 mg, günde 1 kez (akşam), düzenli
2. nesil antihistaminik ± montelukast. Tetikleyiciden kaçınma.
Anafilaksi — acil tedaviPediatrikAcilde uygulama
- Adrenalin (pediatrik ampul) · 1 mg/1 mL ampul (1:1000) — İM 0,01 mg/kg (maks 0,5 mg) · ağır krupta nebül 0,5 mL/kg (maks 5 mL), yanıt yoksa 5–15 dk sonra tekrar, akut dönem
- Deksametazon (pediatrik) · 8 mg/2 mL ampul (PO da verilebilir) — 0,15–0,6 mg/kg tek doz (maks 10 mg), tek doz (krupta), 1 doz
Adrenalin İM 0,01 mg/kg (maks 0,5 mg) uyluk dış yan — İLK tedavi; kilo için Çocuk Doz aracı.
Böcek / arı sokması (lokal reaksiyon)Yeşil alan
- Setirizin · 10 mg tablet — 10 mg, günde 1 kez, 7–10 gün
- Metilprednizolon aseponat · %0,1 krem — ince tabaka, etkilenen alana, günde 1 kez, 1–2 hafta
- Parasetamol · 500 mg tablet — 1–2 tablet (500–1000 mg), günde 3–4 kez, 5 gün
Soğuk kompres; iğne varsa kazıyarak çıkar. Anafilaksi/yaygın reaksiyon bulgusunda acil yönet.
Genel-Acil
Hipoglisemi — IV dekstrozAcilde uygulama
- Dekstroz %20 · 500 mL solüsyon — 100 mL IV, glukoz kontrolüyle gerektiğinde tekrar, akut dönem
Bilinç açılınca oral alım başlat, glukozu tekrar ölç. Sülfonilüre kullanımında uzamış gözlem.
Ajite hasta — hızlı sakinleştirmeAcilde uygulama
- Haloperidol (ampul) · 5 mg/1 mL ampul — 5 mg IM, gerekirse 30–60 dk sonra tekrar, akut dönem
- Midazolam (ampul) · 5 mg/5 mL ampul — 2,5–5 mg IV/IM, titre ederek, akut dönem
Önce sözel sakinleştirme. İlaç gerektiğinde monitörize et; nedeni (hipoksi, hipoglisemi, intoksikasyon) ara.
Şiddetli ağrı — opioid titrasyonuAcilde uygulama
- Tramadol (ampul) · 100 mg/2 mL ampul — 50–100 mg IV yavaş / IM, günde en fazla 400 mg, akut dönem
- Morfin (ampul) · 10 mg/1 mL ampul — 2–4 mg IV titre, 5–10 dk arayla, yanıta göre, akut dönem
Titre ederek ver; solunum ve bilinç takibi. Morfin kırmızı reçeteye tabidir.
Sepsis — ilk saat antibiyotikAcilde uygulama
- Seftriakson (IV) · 0,5–2 g IV flakon — 1–2 g IV, günde 1–2 kez, klinik seyre göre
Kültürler alınır alınmaz ilk saat içinde geniş spektrum antibiyotik; laktat + sıvı resüsitasyonu İstem Seti üzerinden.
Laserasyon + tetanoz proflaksisi — işlemAcilde uygulama
- Lidokain (lokal anestezik) · %1–2 enjeksiyonluk (sade / adrenalinli) — infiltrasyon; adrenalinsiz maks ~4,5 mg/kg, adrenalinli ~7 mg/kg, işleme göre tek uygulama, işlem süresince
- Tetanoz-difteri aşısı (Td) · 0,5 mL IM — 0,5 mL IM (deltoid), yara/aşı durumuna göre tek doz, tek doz
- Tetanoz immünoglobulini (TIG) · 250 IU flakon (IM) — 250 IU IM (ağır/gecikmiş yarada 500 IU), tek doz (aşıdan ayrı bölge), tek doz
Bol irrigasyon + lokal anestezi (lidokain) + primer onarım. TETANOZ: temiz-minör yara + 3 veya çok doz ve son doz 10 yıldan yeni → gerek yok; kirli/ciddi yara + eksik/bilinmeyen aşı → Td + TIG (ayrı bölge). Yüksek riskli yarada antibiyotik; sütür alma süresini anlat.
Kuduz maruziyeti (PEP) — işlemAcilde uygulama
- Kuduz aşısı · flakon (IM, ürüne göre) — 1 doz IM (deltoid); şema günleri 0-3-7-14-28, protokole göre, şema boyunca
- Kuduz immünoglobulini (RIG) · flakon (yara infiltrasyonu / IM) — HRIG (insan) 20 IU/kg (maks 1500 IU) · ERIG (at) 40 IU/kg (maks 3000 IU) · monoklonal antikor 3,33 IU/kg — hepsi olabildiğince yara çevresine infiltrasyon, kalanı IM, tek doz (aşının ilk günüyle), tek doz
Yarayı 15 dk bol sabun ve suyla yıka. Temas kategorisi (I/II/III) belirle: II → aşı; III veya immünsupresyon → aşı + RIG (yara çevresine, ilk gün). Tetanoz durumunu ve yara antibiyotiğini değerlendir. Hayvan gözlemi/ihbar. Resmî kuduz profilaksi rehberine göre.
Hiperglisemi / DKA-HHS — orderAcilde uygulama
- İzotonik %0,9 NaCl (IV sıvı) · 500 / 1000 mL torba (IV) — DKA/HHS: ilk saat 15–20 mL/kg; sonra hidrasyon ve Na durumuna göre, infüzyon, protokole göre
- Kristalize insülin (regüler, IV) · 100 IU/mL flakon (IV infüzyon) — DKA: 0,1 IU/kg/saat infüzyon (bolus rutin değil), sürekli infüzyon, anyon açığı kapanana dek
- Potasyum klorür (IV) · ampul (dilüe IV) — DKA: K 3,3–5,2 arası ise her litre sıvıya 20–30 mEq ekle (monitörle), infüzyona ekli, K normale dönene dek
Sıra: IV izotonik sıvı → potasyum 3,3 üzerinde doğrulanınca insülin 0,1 IU/kg/saat infüzyon → K replasmanı (3,3–5,2 arası). Saatlik glukoz, seri K/venöz kan gazı/anyon açığı/keton. Ozmolariteyi hızlı düşürme; tetikleyeni (enfeksiyon, uyumsuzluk) tedavi et. Anyon açığı kapanınca subkutana geç.