Karın ağrısı
Kapıdan bu yakınmayla giren hastada, tanıyı koymadan önce dışlaman gerekenler. Her satırda seni o tanıya götüren bulgu ve atacağın ilk adım var.
Hekim için yazıldı; hasta yönlendirmesi değildir.
Geniş ayırıcı tanılı sık başvuru. Öncelik, acil cerrahi/girişim gerektiren ve vasküler felaket nedenlerini (rüptüre AAA, mezenter iskemi, perforasyon, ektopik gebelik, torsiyon) erken tanımaktır. Yaşlı/diyabetik/immünsüpresede muayene yanıltıcıdır.
Rüptüre AAA
Uyarıcı: >60 yaş, ani sırt/yan ağrısı, hipotansiyon, pulsatil kitle
İlk adım: Yatak başı USG, acil cerrahi
Mezenter iskemi
Uyarıcı: Muayeneyle orantısız ağrı, AF, laktat↑
İlk adım: BT anjiyo, laktat
Ektopik gebelik
Uyarıcı: Doğurgan kadın, amenore, vajinal kanama
İlk adım: β-hCG, transvajinal USG
Perfore ülser / viskus
Uyarıcı: Ani şiddetli, tahta karın, serbest hava
İlk adım: Ayakta DBG / BT, cerrahi
Testis / over torsiyonu
Uyarıcı: Ani, şiddetli, akut skrotum / pelvik ağrı
İlk adım: Doppler USG, acil cerrahi
Apandisit
Uyarıcı: Göbek→sağ alt kadran göçü, iştahsızlık
İlk adım: Klinik skor, USG/BT
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.
Son gözden geçirme:
Kırmızı bayraklar
- >50 yaş + ani sırt/yan ağrı + hipotansiyon + pulsatil kitle → rüptüre/sızdıran AAA
- Muayeneyle orantısız ağrı + AF/yaşlı + laktat ↑ → mezenter iskemi
- Defans/rebound + serbest hava → perfore organ / peritonit
- Doğurgan kadın + amenore + vajinal kanama → ektopik gebelik (β-hCG ZORUNLU)
- Ani şiddetli akut skrotum / pelvik ağrı → testis / over torsiyonu
Klinik & öykü
- Lokalizasyon, göç (göbek→sağ alt kadran = apandisit), karakter, yayılım
- Eşlik eden: ateş, kusma, GİS kanama, idrar/menstrüel öykü
- Önceki cerrahi (yapışıklık/obstrüksiyon), kardiyovasküler öykü (iskemi/AAA)
- Yaşlı/diyabetik/immünsüprese: ciddi patoloji silik seyreder
Tetkik
- Vital + seri muayene; tüm doğurgan kadında β-hCG
- Tam kan, CRP, laktat, lipaz, KCFT, böbrek, TİT
- Görüntüleme (ACR): çoğu nonlokalize akut karın ağrısında kontrastlı abdomen-pelvis BT; gebe/genç kadın/biliyer → USG ilk seçim
Tedavi / yönetim
- İskemi/diseksiyon şüphesi → BT anjiyo; instabil rüptüre AAA → yatak başı USG + geciktirmeden cerrahi; EKG (inferiyor MI atipik epigastrik)
Bu yakınmada işine yarayan skorlar
Hesaplayıcılar açık; giriş gerekmez.
- Alvarado Akut apandisit olasılığıKarın ağrısı
- Glasgow-Blatchford (GBS) Üst GİS kanama · endoskopi-öncesi riskÜst GİS kanama. Üre mg/dL (≈ mmol/L × 6); Hb cinsiyete göre. Skor 0–1 = çok düşük risk → ayaktan. Klinik onay sürecinde
- Rockall Üst GİS kanama · yeniden kanama & mortaliteÜst GİS kanama. Tam skor endoskopi bulgusu içerir; ilk 3 madde = klinik (endoskopi-öncesi) Rockall. Klinik onay sürecinde
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Peritonit, rüptüre AAA, mezenter iskemi, obstrüksiyon, perforasyon, akut batın → acil cerrahi/girişim + yatış.
Taburcu
Nonspesifik karın ağrısı + normal lab/görüntüleme + tolere edilen oral + güvenli geri dönüş + 12–24 saat yeniden değerlendirme.
Sevk
Cerrahi/girişim kapasitesi yoksa stabilize edip sevk.
Tuzaklar & inciler
- Normal laktat erken mezenter iskemiyi dışlamaz.
- Apandisitte erken evrede görüntüleme normal olabilir → seri muayene.
- Yaşlıda “gaz/gastrit” deyip taburcu etme — vasküler felaketi düşün.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Diğer yakınmalar
Tanı sayfaları
Bu yakınmada düşünülen tanılardan ayrıntılı sayfası olanlar.
Nöbette bu liste hastanın kartında
Hastayı panoya ekleyince yakınmasına göre bu sorular kartta açılır. Verdiğin yanıtlar kartta kalır ve nöbet sonunda devir notuna girer.