Karın ağrısı

Tanım & arka plan

Geniş ayırıcı tanılı sık başvuru. Öncelik, acil cerrahi/girişim gerektiren ve vasküler felaket nedenlerini (rüptüre AAA, mezenter iskemi, perforasyon, ektopik gebelik, torsiyon) erken tanımaktır. Yaşlı/diyabetik/immünsüpresede muayene yanıltıcıdır.

Kırmızı bayraklar

• >50 yaş + ani sırt/yan ağrı + hipotansiyon + pulsatil kitle → rüptüre/sızdıran AAA
• Muayeneyle orantısız ağrı + AF/yaşlı + laktat ↑ → mezenter iskemi
• Defans/rebound + serbest hava → perfore organ / peritonit
• Doğurgan kadın + amenore + vajinal kanama → ektopik gebelik (β-hCG ZORUNLU)
• Ani şiddetli akut skrotum / pelvik ağrı → testis / over torsiyonu

Klinik & öykü

• Lokalizasyon, göç (göbek→sağ alt kadran = apandisit), karakter, yayılım
• Eşlik eden: ateş, kusma, GİS kanama, idrar/menstrüel öykü
• Önceki cerrahi (yapışıklık/obstrüksiyon), kardiyovasküler öykü (iskemi/AAA)
• Yaşlı/diyabetik/immünsüprese: ciddi patoloji silik seyreder

Tetkik & order

• Vital + seri muayene; tüm doğurgan kadında β-hCG
• Tam kan, CRP, laktat, lipaz, KCFT, böbrek, TİT
• Görüntüleme (ACR): çoğu nonlokalize akut karın ağrısında kontrastlı abdomen-pelvis BT; gebe/genç kadın/biliyer → USG ilk seçim
• İskemi/diseksiyon şüphesi → BT anjiyo; instabil rüptüre AAA → yatak başı USG + geciktirmeden cerrahi; EKG (inferiyor MI atipik epigastrik)

İlgili skorlar

Disposition

Tuzaklar & inciler

• Normal laktat erken mezenter iskemiyi dışlamaz.
• Apandisitte erken evrede görüntüleme normal olabilir → seri muayene.
• Yaşlıda “gaz/gastrit” deyip taburcu etme — vasküler felaketi düşün.

Kılavuz kaynağı

• ACR Appropriateness Criteria — Akut Karın Ağrısı (2025)
• WSES Acil Cerrahi Kılavuzları (apandisit/divertikülit/perforasyon)