Senkop
Kapıdan bu yakınmayla giren hastada, tanıyı koymadan önce dışlaman gerekenler. Her satırda seni o tanıya götüren bulgu ve atacağın ilk adım var.
Hekim için yazıldı; hasta yönlendirmesi değildir.
Geçici, kendiliğinden tam düzelen global serebral hipoperfüzyona bağlı bilinç kaybı. Çoğu refleks (vazovagal) olsa da öncelik, kardiyak senkop ve hayatı tehdit eden gizli nedenleri (aritmi, yapısal kalp hastalığı, PE, rüptüre AAA, GİS kanama, SAK) ayırmaktır.
Aort diseksiyonu
Uyarıcı: Göğüs/sırt ağrısı eşlik, TA farkı
İlk adım: BT anjiyo
Pulmoner emboli
Uyarıcı: Eforla, hipoksi, taşikardi
İlk adım: BT anjiyo
Aritmi (uzun QT / Brugada)
Uyarıcı: Çarpıntı, ailede ani ölüm, EKG bulgusu
İlk adım: EKG, monitör
Aort stenozu
Uyarıcı: Eforla senkop, sistolik üfürüm
İlk adım: EKO
GİS kanama / ektopik
Uyarıcı: Melena, anemi / doğurgan kadın
İlk adım: Hb, β-hCG
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.
Son gözden geçirme:
Kırmızı bayraklar
- Efor sırasında veya yatarken senkop, çarpıntı önceli, ani başlangıç → kardiyak / aritmojenik
- Aritmojenik EKG: iskemi, uzun/kısa QT, Brugada, WPW, AV blok (Mobitz II), ikili/üçlü dal bloğu
- Yapısal: ciddi aort darlığı, HKMP, pulmoner hipertansiyon (yeni üfürüm)
- Senkop + göğüs/sırt ağrısı (diseksiyon/PE) veya + ani baş ağrısı (SAK)
- Yaşlı + senkop = aksi kanıtlanana dek kardiyak; kanama/volüm kaybı (AAA, ektopik, GİS) maskeli olabilir
Klinik & öykü
- Prodrom (bulantı/terleme = refleks lehine), tetik (ayakta durma, ağrı, miksiyon)
- Pozisyon, efor ilişkisi, çarpıntı, ailede ani ölüm öyküsü
- İlaçlar (QT uzatan, antihipertansif, diüretik), ortostatik hipotansiyon
- Travma/dil ısırma/inkontinans → nöbet ayırıcı tanısı
Tetkik
- 12-derivasyon EKG herkese (zorunlu)
- Ortostatik vital; doğurgan kadında β-hCG; kanama şüphesinde hemogram
- Yapısal kalp hastalığı / yeni üfürüm → EKO; aritmi şüphesi → telemetri/monitör
- CSRS ile 30-günlük ciddi olay riski; seçilmiş olguda troponin
Bu yakınmada işine yarayan skorlar
Hesaplayıcılar açık; giriş gerekmez.
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Yüksek CSRS, anormal EKG, yapısal kalp hastalığı, kardiyak senkop bulgusu veya anormal vital/kanama → monitörlü yatış/gözlem.
Taburcu
Refleks/vazovagal + normal EKG + düşük/çok düşük CSRS + güvenli geri dönüş → poliklinik/senkop ünitesi (gereksiz yatış önle).
Sevk
İleri elektrofizyoloji/kardiyoloji tetkiki gerekiyorsa.
Tuzaklar & inciler
- Normal EKG ciddi aritmiyi tam dışlamaz; öykü + yapısal değerlendirme belirleyici.
- Eforla senkop = kanıtlanana dek tehlikeli (AS, HKMP, ARVC).
- Senkopu daima “düşme/nöbet/presenkop”tan ayır; tetik ve prodrom kilit.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Diğer yakınmalar
Tanı sayfaları
Bu yakınmada düşünülen tanılardan ayrıntılı sayfası olanlar.
Nöbette bu liste hastanın kartında
Hastayı panoya ekleyince yakınmasına göre bu sorular kartta açılır. Verdiğin yanıtlar kartta kalır ve nöbet sonunda devir notuna girer.