Kardiyak
Akut aort diseksiyonu
Yırtıcı ağrı + nabız asimetrisi · önce nabız sonra TA · BT anjiyo
Tanım & arka plan
Aort intima yırtığıyla kanın mediaya dolduğu cerrahi acil. Stanford Tip A (asendan) = cerrahi acil; Tip B komplike değilse medikal. Güncel yaklaşım çok-parametreli tanıyı (ADD-RS + D-dimer) ve hızlı görüntülemeyi vurgular.
Kırmızı bayraklar
- Ani, maksimal şiddette yırtıcı göğüs–sırt (interskapular) ağrısı
- İki kol arası SKB farkı >20 mmHg / nabız asimetrisi
- Yeni aort yetmezliği üfürümü, tamponad (hipotansiyon + JVD)
- Fokal nörolojik defisit / malperfüzyon (oligüri, bacak iskemisi)
- Senkop + göğüs ağrısı
Klinik & öykü
- Ağrı başta maksimal (Mİ’de kreşendo); göğüsten karna göç edebilir
- HT, Marfan/bağ dokusu, biküspit aort, kokain, gebelik 3. trimester
- Normal EKG/troponin/D-dimer diseksiyonu DIŞLAMAZ
Tetkik
- EKG-tetiklemeli kontrastlı BT anjiyo (boyun–pelvis) = birinci basamak
Tedavi / yönetim
- Önce nabız ≤60/dk: esmolol (500 µg/kg yükleme, 50–200 µg/kg/dk) veya labetalol 20 mg IV bolus
- Nabız kontrolünden SONRA SKB 100–120 mmHg (gerekirse nikardipin/nitroprussid ekle)
- Beta-bloker kontrendike (astım, dekompanse KY, ileri blok) → diltiazem/verapamil
- Tip + çapraz, geniş damar yolu, ağrı kontrolü (morfin)
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Komplike olmayan Tip B → yoğun bakımda sıkı medikal tedavi + görüntüleme takibi.
Taburcu
Taburculuk uygun değildir; acil tanı–tedavi süreci.
Sevk
Tip A → acil kardiyovasküler cerrahi; komplike Tip B → TEVAR için endovasküler merkez.
Tuzaklar & inciler
- Vazodilatörü beta-blokerden ÖNCE verme → refleks taşikardi aort duvar stresini artırır.
- Mortalite Tip A’da saatte ~%1–2 artar; tanıda gecikme ölümcül.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.