Nöbet & status epileptikus

Tanım & arka plan

Nöbet ≥5 dakika veya iyileşmeden ≥2 nöbet = status epileptikus; hemen tedavi gerektirir. En sık hata 1. basamak benzodiazepinin yetersiz dozlanmasıdır. 2. basamakta ESETT üç ajanın eşdeğer olduğunu gösterdi.

Kırmızı bayraklar

• ≥5 dk süren veya iyileşmeden ≥2 nöbet = status → ŞİMDİ tedavi et
• Hipoglisemi, hiponatremi, eklampsi (→ MgSO₄), MSS enfeksiyonu, intrakraniyal kanama
• Nonkonvülzif status: motor durdu ama bilinç açılmıyor → EEG
• Hipertermi, rabdomiyoliz, dirençli status (entübasyon)

Klinik & öykü

• Nöbeti zamanla; glukozu hemen ölç
• AED uyumsuzluğu, alkol yoksunluğu, toksin, gebelik (eklampsi)
• Açılmıyorsa subtle / nonkonvülzif status ara

Tetkik & order

• 1. basamak benzodiazepin: Lorazepam 0,1 mg/kg IV (max 4 mg/doz, tekrar) VEYA Midazolam 10 mg IM (≥40 kg) VEYA Diazepam 0,15–0,2 mg/kg IV
• 2. basamak (ESETT — üçü eşdeğer ~%50): Levetirasetam 60 mg/kg IV (max 4500 mg) · Fosfenitoin 20 mg PE/kg (max 1500 mg PE) · Valproat 40 mg/kg (max 3000 mg)
• Glukoz, Na, Ca, Mg, AED düzeyi, toksik tarama, β-hCG; kraniyal BT; açılmıyorsa EEG
• Dirençli status → entübasyon + sürekli infüzyon (midazolam / propofol)

İlgili skorlar

Disposition

Tuzaklar & inciler

• ESETT: levetirasetam / fosfenitoin / valproat eşit etkili ve güvenli → kontrendikasyona göre seç.
• Benzodiazepin yetersiz dozu baskın başarısızlık nedeni (ESETT’te %76–81 yetersiz) → tam kilo-bazlı dozu ver.
• IV erişim yoksa IM midazolam (RAMPART) — ilk benzodiazepini geciktirme.

Kılavuz kaynağı

• AES Status Epileptikus Kılavuzu (2016)
• Neurocritical Care Society
• ESETT (NEJM — 2. basamak kanıtı) (2019)