Nöroloji
Subaraknoid kanama
Thunderclap baş ağrısı · <6 saatte BT ~%100 · negatifse LP · nimodipin
Tanım & arka plan
Ani, en şiddetli (“hayatımın en kötüsü”) thunderclap baş ağrısı → anevrizmal SAK düşün. Erken BT çok duyarlı; negatifse LP. Tedavi: yeniden kanama önleme + nimodipin ile vazospazm profilaksisi.
Kırmızı bayraklar
- Saniyeler içinde zirveye ulaşan baş ağrısı
- Efor/Valsalva ile başlama
- Bilinç kaybı/nöbet, ense sertliği
- Fokal defisit / 3. sinir felci
Klinik & öykü
- Thunderclap = SAK aksi ispatlanana dek; normal muayene dışlamaz
- Efor/koit/ıkınma ile başlama tipik
- Ottawa SAH kuralı DIŞLAMADA %100 duyarlı (rule-out aracı)
Tetkik & order
- Kontrastsız beyin BT: ilk 6 saatte duyarlılık ~%98–100; sonra düşer (24h ~%93)
- BT negatif + şüphe sürüyor → LP (semptom başlangıcından ≥12 saat sonra): ksantokromi anevrizmal SAK lehine
- SAK doğrulanırsa → BT anjiyografi + nöroşirürji/girişim
- Nimodipin 60 mg PO/enteral q4h × 21 gün (Sınıf I; TA düşmesine dikkat)
Disposition
Yatış / izlem
Doğrulanmış SAK → yoğun bakım/nöroşirürji merkezi.
Taburcu
Negatif BT + LP, düşük risk → taburcu güvenli.
Sevk
Erken anevrizma tedavisi (klipleme/coiling) için tersiyer.
Tuzaklar & inciler
- 6 saat sonrası BT’ye tam güvenip LP atlamak tehlikeli.
- Ottawa kuralı sadece dışlama (rule-in değil); sentinel baş ağrısını kaçırma.
Kılavuz kaynağı
- AHA/ASA Anevrizmal SAK Kılavuzu (2023)
- Ottawa SAH Kuralı (Stroke)
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.