Nefes darlığı
Kapıdan bu yakınmayla giren hastada, tanıyı koymadan önce dışlaman gerekenler. Her satırda seni o tanıya götüren bulgu ve atacağın ilk adım var.
Hekim için yazıldı; hasta yönlendirmesi değildir.
Geniş ayırıcı tanılı sık başvuru. Öncelik, hayatı tehdit eden nedenleri (PE, akut kalp yetmezliği/pulmoner ödem, tansiyon pnömotoraks, ağır astım/KOAH alevlenmesi, anafilaksi, AKS) hızla tanımak ve oksijenasyonu sağlamaktır.
Pulmoner emboli
Uyarıcı: Ani başlangıç, taşikardi, hipoksi, DVT
İlk adım: Wells, D-dimer / BT anjiyo
Tansiyon pnömotoraks
Uyarıcı: Tek taraf ses yok, hipotansiyon, deviye trakea
İlk adım: Acil iğne dekompresyon
Akut akciğer ödemi
Uyarıcı: Ortopne, raller, köpüklü balgam
İlk adım: O₂/NIV, nitrat, diüretik
Anafilaksi
Uyarıcı: Ürtiker, anjiyoödem, stridor, alerjen
İlk adım: Adrenalin IM 0,01 mg/kg
Üst hava yolu / yabancı cisim
Uyarıcı: Stridor, ani tıkanma, çocuk
İlk adım: Hava yolu yönetimi
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.
Son gözden geçirme:
Kırmızı bayraklar
- Taşikardi + hipoksi + plöritik ağrı + DVT → pulmoner emboli
- Ortopne + raller + S3 + juguler dolgunluk → akut kalp yetmezliği / pulmoner ödem
- Tek taraf ses yok + hipotansiyon + deviye trakea → tansiyon pnömotoraks
- Stridor + anjiyoödem + ürtiker → anafilaksi / üst hava yolu obstrüksiyonu
- Sessiz göğüs + yorgunluk → hayatı tehdit eden astım/KOAH alevlenmesi
Klinik & öykü
- Başlangıç hızı (ani = PE/pnömotoraks; progresif = KY/KOAH); ortopne, paroksismal noktürnal dispne
- Ateş/balgam (pnömoni), hışıltı (astım/KOAH/“kalp astımı”), göğüs ağrısı
- Kardiyak/pulmoner öykü; sıklıkla KY + KOAH birlikte
- İmmobilite/malignite/gebelik (PE); alerjen maruziyeti (anafilaksi)
Tetkik
- SpO₂ + EKG + akciğer grafisi + yatak başı akciğer USG (B-çizgileri, efüzyon, pnömotoraks)
- BNP/NT-proBNP (KY ayrımı), troponin; sepsis şüphesinde laktat + kültür
- PE: Wells + PERC → düşük olasılık D-dimer (yaş-ayarlı eşik); yüksek olasılık BT pulmoner anjiyo
- Kan gazı (hiperkapni, asit-baz); yanıtsızda EKO
Bu yakınmada işine yarayan skorlar
Hesaplayıcılar açık; giriş gerekmez.
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Akut KY, orta-yüksek riskli PE, ağır KOAH/astım alevlenmesi, yüksek CURB-65 pnömoni, hipoksik/hiperkapnik solunum yetmezliği.
Taburcu
Hafif alevlenme + SpO₂ düzeldi + tetik tedavi düzenlendi; seçilmiş düşük-riskli PE (sPESI 0) evde antikoagülan.
Sevk
Yoğun bakım / girişim kapasitesi yoksa uygun merkeze.
Tuzaklar & inciler
- Tek etiyolojiye kilitlenme — KY + KOAH sıklıkla birlikte.
- Normal akciğer grafisi PE’yi dışlamaz.
- “Kalp astımı”: pulmoner ödem hışıltı yapar; bronkodilatöre yanıtsızsa KY düşün.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Diğer yakınmalar
Tanı sayfaları
Bu yakınmada düşünülen tanılardan ayrıntılı sayfası olanlar.
Nöbette bu liste hastanın kartında
Hastayı panoya ekleyince yakınmasına göre bu sorular kartta açılır. Verdiğin yanıtlar kartta kalır ve nöbet sonunda devir notuna girer.