Toplum kökenli pnömoni

Tanım & arka plan

Toplum kökenli pnömonide öncelik şiddet sınıflaması ve doğru yer (ayaktan/yatış/YBÜ) kararıdır. 2025 ATS güncellemesi kortikosteroid endikasyonunu, kür süresini ve tanısal araçları değiştirdi.

Kırmızı bayraklar

• Ağır CAP: mekanik ventilasyon VEYA vazopresör gereği; ya da ≥3 minör kriter (RR >30, PaO₂/FiO₂ <250, multilober, konfüzyon, üremi, lökopeni, trombositopeni, hipotermi, sıvı gerektiren hipotansiyon)
• Sepsis / septik şok fizyolojisi, hipoksi
• Konfüzyon (CURB-65 bileşeni + şiddet işareti)
• MRSA / P. aeruginosa risk faktörü (önceki enfeksiyon, yakın hastane / IV antibiyotik)

Klinik & öykü

• Ateş, prodüktif öksürük, plöritik ağrı, dispne + fokal muayene (konsolidasyon)
• Yer kararı için şiddet (PSI tercih edilir, CURB-65 pratik yatak başı araç)
• Önceki dirençli organizma taraması (MRSA / Pseudomonas kapsama kararı)

Tetkik & order

• Akciğer grafisi (veya 2025: akciğer USG); pulse oksimetri; hemogram, elektrolit, BUN/Cr; septikte laktat
• CURB-65 (Konfüzyon, Üre >7 mmol/L, RR ≥30, KB <90/≤60, Yaş ≥65): 0–1 ayaktan · ≥2 yatış · ≥3 YBÜ değerlendir
• Ampirik (yatan, non-ağır): β-laktam + makrolid VEYA solunumsal florokinolon; MRSA/Pseudomonas YALNIZ doğrulanmış risk faktörüyle
• Ağır / yatanda kan-balgam kültürü + solunumsal viral panel

İlgili skorlar

Disposition

Tuzaklar & inciler

• 2025 ATS: sistemik kortikosteroid ağır CAP’te önerilir (koşullu), non-ağırda ÖNERİLMEZ (güçlü karşı).
• 2025 ATS: kısa antibiyotik kürü — klinik stabilitede non-ağır <5 gün, ağır ≥5 gün; akciğer USG tanısal alternatif.
• Rutin anti-MRSA / anti-Pseudomonas 2019’da terk edildi (HCAP kavramı bırakıldı) → yalnız doğrulanmış risk faktörüyle kapsa.

Kılavuz kaynağı

• ATS Toplum Kökenli Pnömoni Kılavuzu (2025)
• ATS/IDSA CAP Kılavuzu (önceki referans) (2019)