Metabolik / Endokrin
Hipoglisemi
<70 mg/dL · bilinçliyse oral, bilinçsizse IV dekstroz · sülfonilürede oktreotid
Tanım & arka plan
Plazma glukoz <70 mg/dL (<3.9 mmol/L) = hipoglisemi; <54 mg/dL klinik anlamlı. En sık insülin/sülfonilüre kullananlarda. Tedavi bilinç durumuna göre; sülfonilüre/uzun etkili insülinde uzamış/tekrarlayan risk.
Kırmızı bayraklar
- Bilinç bozukluğu, nöbet, fokal defisit (inme taklidi)
- Tekrarlayan/refrakter hipoglisemi (sülfonilüre, uzun etkili insülin, böbrek yetmezliği)
- Eşlik eden sepsis, adrenal/karaciğer yetmezliği
- Kasıtlı masif insülin/OAD alımı
Klinik & öykü
- Adrenerjik (terleme, tremor, çarpıntı, açlık) → nöroglikopenik (konfüzyon, koma)
- Diyabet öyküsü, son ilaç dozu, öğün atlama, alkol, böbrek fonksiyonu
- Farkındalık kaybı → atipik prezentasyon
Tetkik & order
- Bilinçli/yutabilen: 15–20 g oral hızlı karbonhidrat, 15 dk sonra tekrar ölç (15 kuralı)
- Bilinçsiz/yutamayan: %50 dekstroz 25 g IV (50 mL); damar yolu yoksa glukagon 1 mg IM/SC
- Sülfonilüre hipoglisemisi: dekstroza ek oktreotid 50–100 µg SC
- Düzeldikten sonra kompleks karbonhidrat + tekrar takip
- Malnütrisyon/alkolde dekstrozdan önce/ile tiamin
Disposition
Yatış / izlem
Sülfonilüre/uzun etkili insülin (≥24 sa gözlem), refrakter, kasıtlı aşırı doz, eşlik eden hastalık.
Taburcu
Kısa etkili insülin, düzelen, yeme tolere eden, sebep belli + eğitim verilen.
Sevk
Tekrarlayan açıklanamayan hipoglisemi → endokrinoloji (insülinoma araştırma).
Tuzaklar & inciler
- Sülfonilüre dekstrozla geçici düzelir ama insülini yeniden salgılatır → erken taburcu etme, oktreotid düşün.
- Glukagon insülinoma/sekretagogda kaçınılır; alkol/açlıkta (glikojen tükenmiş) etkisizdir.
Kılavuz kaynağı
- ADA Diabetes Bakım Standartları (2025)
- Endocrine Society Hipoglisemi Kılavuzu
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.