Metabolik / Endokrin
Hiponatremi
Ciddi semptomatikte %3 NaCl bolus · ≤8–10 mmol/L/24sa · ODS riski
Tanım & arka plan
Serum Na <135 mmol/L; <120 veya ciddi semptom = acil. Asıl risk düzeltme HIZINDA: ciddi semptomatikte %3 NaCl ile hızlı ama kontrollü; aşırı hızlı düzeltme → osmotik demiyelinizasyon (ODS). Kronik/asemptomatikte yavaş düzelt.
Kırmızı bayraklar
- Ciddi nörolojik: nöbet, koma, GKS düşüşü, solunum arresti (beyin ödemi)
- Akut hiponatremi (<48 sa; polidipsi, maraton, ecstasy, postop)
- Na <120 mmol/L veya hızlı düşüş
- Kusma, baş ağrısı, letarji, konfüzyon (orta semptom)
Klinik & öykü
- Volüm durumu: hipovolemik / övolemik (SIADH, hipotiroidi) / hipervolemik (KY, siroz)
- İlaç: tiazid, SSRI, karbamazepin, NSAİİ, ecstasy
- Akut vs kronik ayrımı düzeltme hızını belirler (kronik = ODS riski yüksek)
Tetkik & order
- Ciddi semptomatik: %3 NaCl 100–150 mL IV bolus 10–20 dk → Na 4–6 mmol/L yükselt; sürerse 1–2 kez tekrarla
- Serum/idrar Na + ozmolalite, TSH, kortizol, glukoz (psödo/hiperglisemi düzeltmesi)
- Düzeltme LİMİTİ: ≤8–10 mmol/L/24 sa (yüksek riskte ≤8); ≤18/48 sa — ASLA aşma
- Na’yı her 2–4 saatte ölç; aşırı düzeltmede desmopressin ± %5 dekstroz ile geri-düzelt
- Hipovolemikte izotonik; SIADH’da sıvı kısıtla + neden tedavisi
Disposition
Yatış / izlem
Ciddi semptomatik, Na <120, akut, hipertonik salin gereken → yakın izlem/yoğun bakım.
Taburcu
Hafif, kronik, asemptomatik, düzeltilebilir sebep + poliklinik takibi.
Sevk
İnatçı SIADH/endokrin neden → nefroloji/endokrinoloji.
Tuzaklar & inciler
- En tehlikeli hata aşırı hızlı düzeltme; “düşük ve yavaş” — ODS geri dönüşsüz.
- Risk faktörü (alkolik, malnütre, K düşük, karaciğer) varsa limiti daha da düşük tut.
Kılavuz kaynağı
- Avrupa Hiponatremi Klinik Uygulama Kılavuzu (ESICM/ERA-EDTA/ESE)
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.