DHY ve TUS: uzmanlığa ne zaman başlanır?

3359 sayılı Kanun Ek Madde 5'in birinci fıkrası, 14/7/2023 tarihli ve 7456 sayılı Kanun'la değiştirildi. Güncel metin şöyledir: "Tabipler, Devlet hizmeti yükümlülüklerine başlamadan veya tamamlamadan uzmanlık eğitimi yapmak için asistanlık sınavlarına katılabilirler ve uzmanlık eğitimine başlayabilirler."

Bu cümlenin pratik anlamı açıktır. Yükümlülüğe hiç başlamamış bir hekim uzmanlık sınavına girebilir ve kazandığı kadroda eğitimine başlayabilir. Yükümlülük ortadan kalkmaz, sırası uzmanlık sonrasına kalır.

Aynı fıkranın ikinci cümlesi bir sınır getirir: yan dalda veya birden fazla uzmanlık dalında eğitime başlanabilmesi için devlet hizmeti yükümlülük süresinin en az yarısının tamamlanması şarttır.

Yani ilk uzmanlık için serbest olan kapı, yan dal ve ikinci uzmanlık için yarı süre şartına bağlanmıştır. Yan dal planı olan hekimin yükümlülük takvimini bu şarta göre kurması gerekir.

Ek Madde 5, sayılmayan süreleri de açıkça yazar: asistanlık, uzmanlık ve yan dal uzmanlık eğitimi ile askerlikte geçen süreler devlet hizmeti yükümlülüğünden sayılmaz.

Bu hüküm, uzmanlık eğitimiyle yükümlülüğü aynı anda eritme beklentisini ortadan kaldırır. Eğitimde geçen yıllar yükümlülük sayacını ilerletmez.

Uzmanlık eğitimini tamamlayan hekim için Ek Madde 3 yeniden işler ve yeni bir yükümlülük doğar. Uzman olarak girilen kurada süre, yine görev yerinin ilçe kademesine göre belirlenir.

Ek Madde 4'teki bir sınır burada devreye girer: beşinci ve altıncı grup ilçe merkezlerine bağlı yerleşim yerleri ile Cumhurbaşkanınca tespit edilecek yerlerde yükümlülüğünü yerine getirenler, tekrar yükümlü olduklarında istekleri dışında bu yerlere atanamaz.

Kanun ayrıca her eğitim için ayrı ayrı yükümlülük doğduğunu belirtir. Tabiplik, uzmanlık ve yan dal uzmanlığı birbirinden bağımsız yükümlülükler üretir.

Yükümlülüğünü sahada geçirip aynı dönemde sınava hazırlanan hekim sayısı az değil. Bu planı yapacaksanız görev yerinizi seçerken nöbet düzenini bilerek seçin.

Nöbet yükü kurumdaki hekim sayısına bağlıdır. Dört ve daha fazla tabibin bulunduğu bir kurumda normal nöbet düzeni işler; tek hekimli bir yerde ise nöbet yerine sürekli ulaşılabilir olma yükümlülüğü doğar. İkisi çalışma programınızı farklı biçimlerde etkiler.

Çalışma saatleri daha öngörülebilir olan birimler de vardır. Toplum sağlığı merkezi ve ilçe sağlık müdürlüğü kadroları genellikle bu tarafta yer alır, ancak nöbet ve adli görevler mesai dışına taşabilir.