DHY Hakkında
DHY kimleri kapsar, kimler muaf?
Devlet hizmeti yükümlülüğünün kimi kapsadığı sorusunun cevabı tek cümleye sığmaz, çünkü kanun hem kapsamı hem de birkaç istisnayı aynı maddede düzenler. Bu yazıda 3359 sayılı Kanun Ek Madde 3'ün kapsam ve muafiyet hükümlerini sırayla açıyoruz.
Kapsamın çekirdeği
Ek Madde 3, yurt içinde veya yurt dışında öğrenimlerini tamamlayarak tabip unvanını kazananları, uzman tabipleri ve yan dal uzmanlık eğitimini tamamlayanları kapsar. Yurt dışında okumuş olmak yükümlülüğü kaldırmaz; denkliği tamamlanıp diploması tescil edilen hekim de kapsama girer.
Kapsam eğitim başına işler. Tıp fakültesi mezuniyeti bir yükümlülük, uzmanlık ikinci bir yükümlülük, yan dal üçüncü bir yükümlülük doğurur. Bunlar birbirinin yerine geçmez.
Kanunun tanıdığı muafiyet ve sayılma halleri
Ek Madde 3, dar tutulmuş birkaç hâli açıkça düzenler. Bunların dışında kalan durumlar için muafiyet iddiasında bulunmadan önce mutlaka güncel metni ve kurumunuzun görüşünü kontrol edin.
- Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde tıp, tıpta uzmanlık veya yan dal uzmanlık öğrenimini tamamlayanlar yükümlülüğe tâbi değildir. Ancak Türk Silahlı Kuvvetleri'nde iki yıl görev yapmadan ayrılanlara madde hükümleri uygulanır.
- Sağlık Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı'nca müştereken belirlenen yerlerde askerlik hizmetini yedek subay olarak yerine getirenler, devlet hizmeti yükümlülüğünü tamamlamış sayılır.
- Türk Silahlı Kuvvetleri hariç, herhangi bir kamu kurum veya kuruluşu adına öğrenim gören personelin bu kanun gereği yapacağı devlet hizmeti yükümlülüğü, mecburi hizmet süresinden düşülür.
Kurum adına okuyanlarda mahsup nasıl işliyor?
Bir kamu kurumu adına burslu okuyan hekimin iki ayrı borcu vardır. Biri kurumuna karşı taahhüt ettiği mecburi hizmet, diğeri kanundan doğan devlet hizmeti yükümlülüğüdür. Kanun bu iki borcun üst üste binmesini engeller ve devlet hizmeti yükümlülüğünün mecburi hizmet süresinden düşüleceğini söyler.
Bu hüküm otomatik bir sonuç doğursa da uygulaması kurumdan kuruma değişebilir. Burs sözleşmenizin metnini ve kurumunuzun yazılı görüşünü kura öncesinde almanız, sonradan süre uyuşmazlığı yaşamanızın önüne geçer.
Sözleşmeli çalışma yükümlülüğü kaldırır mı?
Kaldırmaz, ama çalışma biçiminizi değiştirebilir. Ek Madde 3'e 2022 yılında eklenen cümle, yükümlülüğünü yapmakta olan personelin bulunduğu ilde 4924 sayılı Kanun'a tabi sözleşmeli sağlık personeli olarak çalışabileceğini düzenler.
Ek Madde 5 ise bir başka imkânı tanır: yükümlülüğünü yapmakta olan personel bulunduğu ilde sözleşmeli aile hekimi olarak çalışabilir ve aile hekimliğinde geçen süreler yükümlülükten sayılır. Her iki yolda da yükümlülük devam eder, yalnızca istihdam şekli farklılaşır.
Bunu kendi durumunuz için hesaplayın
Sık sorulanlar
- Yurt dışında tıp okudum, DHY'ye tabi miyim?
- Evet. Ek Madde 3, yurt içinde veya yurt dışında öğrenimini tamamlayarak tabip unvanını kazananları kapsar.
- Askerliğimi yedek subay olarak yaparsam DHY biter mi?
- Yalnızca Sağlık Bakanlığı ile Millî Savunma Bakanlığı'nın müştereken belirlediği yerlerde yedek subay olarak askerlik yapılması hâlinde yükümlülük tamamlanmış sayılır. Belirlenen yerler dışında bu sonuç doğmaz.
- DHY yaparken aile hekimi olabilir miyim?
- Ek Madde 5'e göre yükümlülüğünü yapmakta olan personel bulunduğu ilde sözleşmeli aile hekimi olarak çalışabilir ve bu sürede geçen günler yükümlülükten sayılır.
İlgili rehberler
Kaynaklar
Sırada ne var?
Yükümlülüğü anladıysan sıra sahada: göreve başladığın gün ne lazım olacak?
Araçlar ve rehber yazıları üyelik istemeden açılır.
Son gözden geçirme: 2026-08-27. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık ya da bağlayıcı resmî görüş yerine geçmez. Kişisel durum için İl Sağlık Müdürlüğü, kurumunuzun özlük kaydı ve dönemin güncel ilanı esastır.