Parasetamol zehirlenmesi

Tanım & arka plan

Aşırı dozda NAPQI glutatyonu tüketir → hepatotoksisite/akut KC yetmezliği. Tedavi temeli N-asetilsistein (NAC) — ilk 8 saatte neredeyse tam koruyucu. Tek akut alım riski Rumack-Matthew nomogramı ile belirlenir.

Kırmızı bayraklar

• Geç başvuru (>8 sa), kasıtlı masif alım, basamaklı/tekrarlayan supraterapötik alım
• KC yetmezliği: ensefalopati, INR yükselmesi, asidoz, hipoglisemi
• Eş zamanlı alkol/açlık (glutatyon düşük → daha toksik)
• Opioid içeren kombinasyon ürünü

Klinik & öykü

• Evre 1 (0–24 sa): asemptomatik/bulantı — yanıltıcı iyilik
• Evre 2 (24–72 sa): sağ üst kadran ağrısı, transaminaz yükselişi
• Evre 3 (72–96 sa): pik hepatotoksisite, fulminan KC yetmezliği

Tetkik & order

• Alımdan 4 saat sonra (veya sonra) serum parasetamol düzeyi → Rumack-Matthew nomogramı
• Tedavi hattı: 4. saat ≥150 µg/mL (≥993 µmol/L) → NAC başla
• NAC IV (FDA 2024 2-torba): 200 mg/kg 4 saatte → 100 mg/kg 16 saatte
• Belirsiz zaman/basamaklı/geç başvuru/KC enzim yüksek → NAC’ı ampirik başla, düzeyi bekleme
• Alımdan <1 sa ve >150 mg/kg ise aktif kömür; AST/ALT/INR/glukoz/kan gazı takip

Disposition

Tuzaklar & inciler

• Nomogram yalnız bilinen zamanlı TEK akut alımda geçerli; basamaklı/kronik alımda kullanılmaz → şüphede NAC başla.
• 4 saatten erken düzey yorumlanamaz; >8 saat geçtiyse düzeyi bekleme, NAC’ı hemen başla.

Kılavuz kaynağı

• AACT/ACMT Parasetamol Zehirlenmesi Konsensüsü
• FDA IV NAC reçete bilgisi (2-torba rejimi) (2024)