Nöbetçi
Kütüphane
Toksikoloji

Opioid & sedatif aşırı doz

Solunuma titre naloksan · yeniden sedasyona dikkat · UZEM 114

Tanım & arka plan

Opioid toksidromu = miyozis + solunum depresyonu + MSS depresyonu. Nalokson bilince değil solunuma titre edilir. Naloksonun yarı-ömrü birçok opioidden kısadır → yeniden sedasyon riski izlem süresini belirler.

Kırmızı bayraklar

  • Solunum depresyonu (RR <8–12), apne
  • Pinpoint pupil + ↓GKS
  • Siyanoz / hipoksi; bradikardi / hipotansiyon; aspirasyon
  • Karışık sedatif (benzodiazepin / alkol) ko-ingesyonu — additif solunum depresyonu

Klinik & öykü

  • Opioid toksidromu üçlüsü (miyozis + solunum + MSS depresyonu)
  • İğne izi / bant; bilinen kullanım / aşırı doz öyküsü
  • Madde, miktar, zaman, yol; daima ko-ingesyonu sorgula

Tetkik & order

  • NALOKSAN — bilince değil solunuma titre: peri-arrest 0,4 mg sonra her 60 sn hızlı artış; stabil/spontan soluyan 0,1–0,2 mg başla, akut yoksunluğu önlemek için dikkatli titre
  • IV en hızlı (acilde tercih); erişim yoksa IM/SC/IN, yanıt yoksa her 2–3 dk tekrar
  • Naloksan yarı-ömrü (~30–90 dk) < birçok opioid (metadon, yavaş salınım) → yeniden sedasyon; uzun-etkilide infüzyon
  • Kapnografi / SpO₂ izlemi

İlgili skorlar

Glasgow Koma Skalası

Disposition

Yatış / izlem

Uzun-etkili opioid (metadon, MR), naloksan infüzyonu veya tekrarlayan yeniden sedasyon → yatış / izlem.

Taburcu

Kısa-etkili opioid + son naloksandan ≥4 saat izlem + stabil RR / satürasyon → taburcu (UZEM ile görüş).

Sevk

Uzun ventilatör desteği gereği → YBÜ.

Tuzaklar & inciler

  • Standart 4 saat izlem yetersiz olabilir (2024) — değişken opioid/naloksan metabolizması → uzun-etkili ajanlarda daha uzun izlem.
  • Az doz hipoksi riski; fazla doz yoksunluk / ajitasyon / pulmoner ödem → titre et.
  • Benzodiazepin aşırı dozunda flumazenil genelde KAÇINILIR (nöbet riski). Türkiye’de UZEM 114 ara.

Kılavuz kaynağı

  • RCEM Naloksan En İyi Uygulama (2024)
  • Goldfrank’s Toxicologic Emergencies (referans metin)
  • Ulusal Zehir Danışma Merkezi (UZEM 114)

Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.

Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.