Kadro Rehberleri
112 istasyonu ve komuta kontrol merkezinde DHY
112 kadrosu, hastane dışında çalışacağınız tek yaygın seçenek. Hastanın size geldiği bir yerde değil, sizin hastaya gittiğiniz bir düzende çalışırsınız. Bu yazı istasyon tiplerini, merkezle kurulan ilişkiyi ve kadronun günlük gerçeklerini yönetmelik metnine dayanarak anlatır.
İstasyon ve merkez ne demek?
Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği istasyonu, acil çağrılara olay yerinde ve nakil sırasında sağlık hizmeti vermek üzere ambulans ve ekiplerin bulunduğu birim olarak tanımlar. Yani istasyon bir poliklinik değildir. Ekibin bekleme ve hazırlık noktasıdır.
Aynı yönetmelik komuta kontrol merkezini kısaca merkez diye adlandırır ve acil sağlık çağrılarının karşılandığı, ambulansların sevk ve idare edildiği yer olarak tanımlar. Münhal listesinde bu iki birim ayrı ayrı ilan edilir. Hangisine yerleştiğiniz günlük işinizi doğrudan belirler.
İkisi de il ambulans servisi başhekimliğine bağlıdır. Başhekimlik, yönetmelikte merkez ve istasyonlarda görev yapan personelin hizmet içi eğitimleri ile sevk ve idaresini yapan, kendisine ait binası ve personeli olan birim olarak geçer.
İstasyon tipleri neyi değiştirir?
Yönetmeliğin 10. maddesi istasyonları tiplere ayırır. Tercih ekranında birim adı size tipini söylemez, ama göreve başladığınızda çalışma düzeniniz bu ayrımdan doğar.
| Tip | Çalışma düzeni | Hekim |
|---|---|---|
| A1 | 24 saat kesintisiz, yalnız ambulans hizmeti | Ekipte hekim bulunur |
| A2 | 24 saat kesintisiz, yalnız ambulans hizmeti | Ekipte hekim bulunmaz |
| B1 | Hastane acil servisiyle entegre | Acil servis çalışmasıyla iç içe |
| B2 | Birinci basamak kuruluşuyla entegre | Poliklinik ile iç içe |
| C | Günün belirlenen saatlerinde ambulans hizmeti | Süre sınırlı |
A tipi istasyonlar idari ve özlük hakları bakımından başhekimliğe bağlıdır ve kadrolu personeli vardır. B tipi istasyonlarda çalışan personelin görev ve sorumlulukları için yönetmelik Bakanlıkça çıkarılacak bir yönergeye atıf yapar; bu yönerge ayrıca okunmalıdır.
Günlük işleyiş kimin talimatıyla yürür?
Sahada tek başınıza karar veren bir hekim değilsiniz. Yönetmeliğin 12. maddesi istasyonun görevini, merkezin yaptığı yönlendirmelere göre hizmeti yerine getirmek olarak tanımlar. İstasyona doğrudan yapılan çağrılar bile merkezin değerlendirmesine sunulur ve verilecek talimata göre hareket edilir.
Merkezin görevi ise çağrıyı değerlendirmek, verilmesi gereken hizmeti belirleyerek yeterli sayıda ekibi olay yerine yönlendirmek ve veriyi kayıt altına almaktır. Merkez ayrıca hastaneler arasındaki koordinasyonu sağlar, kritik yatak ve birimlerin takibini yapar.
Bu ayrım pratikte şu anlama gelir: istasyonda çalışıyorsanız işiniz olay yerindeki hasta, merkezdeyseniz işiniz ilin tamamındaki akıştır. İkisi farklı beceriler ister ve ikisi de acil tıbbı yakından öğretir.
Kadronun güçlü ve zorlayıcı yanları
Aşağıdakiler yönetmelikten ve kadronun yapısından çıkan gözlemlerdir. Kişisel deneyim kuruma göre değişir.
- Vaka çeşitliliği yüksektir. Travma, kardiyak olay, zehirlenme ve doğum gibi durumlarla ilk karşılaşan siz olursunuz.
- Yönetmelik istasyon yeri seçiminde hedef nüfusun azami elli bin kişi olmasını, ulaşım güçlüğünü ve olay sıklığını ölçüt sayar. Bu, istasyonların çoğunun küçük yerleşimlerde olduğu anlamına gelir.
- Ekip çalışması baskındır. Paramedik ve acil tıp teknisyeniyle uyum, hekimlik bilginiz kadar belirleyicidir.
- Poliklinik yükü yoktur. Buna karşılık nakil süreleri uzun olabilir ve hastayı sınırlı donanımla yönetmeniz gerekir.
- 657 sayılı Kanun'un ek 33. maddesi, 112 hizmetlerinde tutulan nöbetlerin ücretini yüzde elli artırımlı ödenen gruba dâhil eder. Nöbet ücreti hesaplayıcısında riskli birim seçeneği bu artırımı uygular.
Kimler bu kadroyu düşünmeli?
Saha hekimliğini seven, hızlı karar vermekten rahatsız olmayan ve ekip içinde çalışmayı benimseyen hekimler için 112 kadrosu iyi bir eşleşmedir. Acil tıp uzmanlığını düşünüyorsanız bu iki yıl doğrudan alanın içinde geçer.
Uzmanlık sınavına yoğun çalışmayı planlıyorsanız nöbet düzenini önceden öğrenin. Çalışma saatlerinin kesintisiz olduğu bir istasyonda ders programı kurmak, poliklinik düzenine göre daha zordur. Komuta kontrol merkezi kadrosu bu açıdan genellikle daha öngörülebilir bir ritim sunar.
Ehliyet ve sürüş deneyimi, ekip içinde işinizi kolaylaştıran pratik bir ayrıntıdır. Kadro ilanı bunu şart koşmasa da saha koşullarında fark yaratır.
İlk günlerde ne yapmalı?
- 1
İstasyonun tipini öğrenin
Göreve başladığınız gün istasyonunuzun A, B ya da C tipi olduğunu ve ekipte hekim bulunup bulunmadığını sorun. Çalışma düzeniniz buradan çıkar.
- 2
Merkezle iletişim usulünü kurun
Hangi durumda merkezi arayacağınızı, telsiz ve kayıt usulünü ilk nöbetten önce öğrenin. Yönetmelik doğrudan gelen çağrılarda bile merkezin değerlendirmesini şart koşar.
- 3
Ambulans donanımını gözden geçirin
İlaç çantası, monitör, defibrilatör ve hava yolu malzemelerinin yerini nöbet başında kontrol edin. Yönetmelik araç ve gereçlerin kullanıma hazır tutulmasını ve eksiğin anında merkeze bildirilmesini istasyonun görevi sayar.
- 4
Sevk zincirini tanıyın
Bölgenizdeki hastanelerin hangi branşta yatak verdiğini ve en yakın ileri merkezin nerede olduğunu öğrenin. Nakil kararlarınız bu haritaya dayanacak.
Bunu kendi durumunuz için hesaplayın
Sık sorulanlar
- 112 kadrosunda poliklinik yapar mıyım?
- A ve C tipi istasyonlar yalnız ambulans hizmeti verir. B tipi istasyonlar ise hastane acil servisi ya da birinci basamak kuruluşu ile entegre çalışır; entegre istasyonlarda acil servis veya poliklinik işiyle iç içe geçen bir düzen olabilir.
- İstasyon ile komuta kontrol merkezi arasındaki fark ne?
- İstasyon, olay yerine giden ekibin bulunduğu birimdir. Merkez ise çağrıları değerlendirir, ekipleri yönlendirir ve hastaneler arası koordinasyonu sağlar. Merkez kadrosunda saha görevi yerine çağrı ve akış yönetimi yaparsınız.
- 112 nöbetlerinde ücret farkı var mı?
- 657 sayılı Kanun'un ek 33. maddesi, 112 acil sağlık hizmetlerinde tutulan nöbetler için nöbet ücretinin yüzde elli artırımlı ödenmesini öngörür. Kesin tutar için kurumunuzun uygulamasını ve bordronuzu teyit edin.
- Ekipte hekim bulunmayan istasyona pratisyen atanır mı?
- A2 tipi istasyonlar ekibinde hekim bulunmayan istasyonlar olarak tanımlanır. Münhal listesinde ilan edilen kadro, o birimde hekim ihtiyacı bulunduğunu gösterir; birimin tipini ve kadronun kapsamını göreve başlamadan önce il ambulans servisi başhekimliğinden teyit edin.
- Bu kadro uzmanlık planımı nasıl etkiler?
- Devlet hizmeti yükümlülüğü süresi kadro türüne göre değişmez; süreyi görev yerinin ilçe gelişmişlik kademesi belirler. Uzmanlık sınavına hazırlık açısından belirleyici olan, istasyonun çalışma ve nöbet düzenidir.
İlgili rehberler
- Hangi kadroyu seçmeliyim? Kadro türleri karşılaştırması Kadro türlerini payı, statüsü ve nöbet düzeniyle yan yana görün.Oku
- Görev yerini seçerken nelere bakılır? Süre, birim, coğrafya ve yaşam koşulları bir arada.Oku
- DHY görev süresi kaç gün, neye göre değişir? İlçe kademesi süreyi belirler; unvan belirlemez.Oku
Kaynaklar
Sırada ne var?
Kadroyu seçtikten sonrası: dönemin listesi ve ilk nöbette işine yarayacaklar.
Araçlar ve rehber yazıları üyelik istemeden açılır.
Son gözden geçirme: 2026-08-30. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık ya da bağlayıcı resmî görüş yerine geçmez. Kişisel durum için İl Sağlık Müdürlüğü, kurumunuzun özlük kaydı ve dönemin güncel ilanı esastır.