Ajitasyon
Kapıdan bu yakınmayla giren hastada, tanıyı koymadan önce dışlaman gerekenler. Her satırda seni o tanıya götüren bulgu ve atacağın ilk adım var.
Hekim için yazıldı; hasta yönlendirmesi değildir.
Hipoglisemiye bağlı ajitasyon
Uyarıcı: Terleme, konfüzyon, saldırganlık — psikiyatrik tabloya BİREBİR benzer
İlk adım: PARMAK UCU ŞEKERİ ölç; düşükse sakinleştirici ÖNCESİ düzelt
Hipoksi / solunum yetmezliğine bağlı ajitasyon
Uyarıcı: Huzursuzluk hipoksinin İLK belirtisi olabilir; sedatif solunumu baskılar
İlk adım: SpO₂ ölç; oksijen ver, altta yatan solunum sorununu ara
Tıbbi nedenli deliryum
Uyarıcı: 45 yaş üstü + psikiyatrik öykü YOK + YENİ başlangıç; ya da bilinen hastada ATİPİK seyir
İlk adım: Tıbbi neden ara; BENZODİAZEPİNDEN KAÇIN (deliryumu ağırlaştırır)
Kafa travması / nörolojik acil
Uyarıcı: Anizokori, konuşma bozukluğu, hemiparezi, nöbet, belirgin travma — alkollüde EN SIK kaçırılır
İlk adım: Görüntüleme; sakinleştirici bilinç değişikliğinin nedenini GİZLER
Alkol ya da sedatif-hipnotik yoksunluğu
Uyarıcı: Kesme öyküsü + titreme/terleme/taşikardi; alkol düzeyi DÜŞÜK ya da saptanamıyor
İlk adım: BENZODİAZEPİN TERCİH (kural tersine döner); nöbet riski, izlem
Stimülan (uyarıcı madde) zehirlenmesi
Uyarıcı: Taşikardi, hipertansiyon, terleme, geniş pupil; kokain/amfetamin öyküsü
İlk adım: IV diazepam 5-10 mg, 5-10 dk'da yinele; ısı, ritim, böbrek izlemi
Tıbbi neden aranmadan sakinleştirici verilmesi
Uyarıcı: Şeker ve oksijen ölçülmeden iğne yapılması; hasta susar, tehlike gizlenir
İlk adım: ÖNCE üç ölçüm + sözel yatıştırma; ilaç UYUTMAK için değil SAKİNLEŞTİRMEK için
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.
Diğer yakınmalar
Nöbette bu liste kendiliğinden karşına çıkar
Hastayı panoya aldığında yakınmasına göre bu sorular sana sorulur; verdiğin yanıtlar aynı kartta birikir ve nöbet sonunda devir notuna dönüşür.