Renal / Üriner
Renal kolik & üriner taş
Düşük-doz BT KUB · enfekte obstrükte taş = acil dekompresyon
Tanım & arka plan
Şiddetli yan ağrısının sık nedeni. Tanıda düşük-doz kontrastsız BT KUB altın standarttır. Asıl acil, enfekte + obstrükte taştır: antibiyotik tek başına yetersizdir, acil dekompresyon gerekir.
Kırmızı bayraklar
- Enfekte obstrükte taş (ateş / titreme / sepsis + obstrüksiyon) = ÜROLOJİK ACİL
- Tek / transplant böbrek; bilateral obstrüksiyon
- AKI / anüri
- Kontrolsüz ağrı / kusma
Klinik & öykü
- Akut şiddetli yan ağrısı kasığa yayılan, kolik; hasta yerinde duramaz / kıvranır
- Hematüri (mikro / makro), bulantı / kusma
- Önceki taş öyküsü
Tetkik & order
- Düşük-doz kontrastsız BT KUB = altın standart (boyut, yer, dansite, hidronefroz)
- İdrar tetkiki (hematüri; nitrit / lökosit → enfeksiyon); üre / kreatinin
- Enfeksiyon şüphesinde hemogram / CRP
- Gebe / genç hastada USG (radyasyonu sınırla)
Disposition
Yatış / izlem
Enfekte obstrükte taş → acil dekompresyon (nefrostomi VEYA üreteral stent) + antibiyotik (geciktirme); ayrıca dirençli ağrı / AKI / tek böbrek.
Taburcu
Komplike olmayan taş ≤10 mm + ağrı kontrollü + enfeksiyon yok → ayaktan MET ile taburcu.
Sevk
Acil drenaj / üroloji yerinde yoksa sevk.
Tuzaklar & inciler
- MET (alfa-bloker, ör. tamsulosin) distal üreter taşı ≤10 mm’de (en çok 5–10 mm fayda); enfeksiyon / dirençli ağrı / böbrek fonksiyon düşüşünde MET DURDUR.
- Enfekte + obstrükte = önce dekompres, taşı sonra tedavi et — antibiyotik tek başına yetersiz.
- Renal fonksiyon izin verirse NSAİİ (ör. diklofenak) opioidden önce birinci basamak analjezi.
Kılavuz kaynağı
- EAU Ürolitiyazis Kılavuzu (2025)
- AUA Taş Cerrahi Yönetimi Kılavuzu (2025)
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.