Renal / Üriner
Renal kolik & üriner taş
Düşük-doz BT KUB · enfekte obstrükte taş = acil dekompresyon
Tanım & arka plan
Şiddetli yan ağrısının sık nedeni. Tanıda düşük-doz kontrastsız BT KUB altın standarttır. Asıl acil, enfekte + obstrükte taştır: antibiyotik tek başına yetersizdir, acil dekompresyon gerekir.
Kırmızı bayraklar
- Enfekte obstrükte taş (ateş / titreme / sepsis + obstrüksiyon) = ÜROLOJİK ACİL
- Tek / transplant böbrek; bilateral obstrüksiyon
- AKI / anüri
- Kontrolsüz ağrı / kusma
Klinik & öykü
- Akut şiddetli yan ağrısı kasığa yayılan, kolik; hasta yerinde duramaz / kıvranır
- Hematüri (mikro / makro), bulantı / kusma
- Önceki taş öyküsü
Tetkik
- Düşük-doz kontrastsız BT KUB = altın standart (boyut, yer, dansite, hidronefroz)
- İdrar tetkiki (hematüri; nitrit / lökosit → enfeksiyon); üre / kreatinin
- Enfeksiyon şüphesinde hemogram / CRP
- Gebe / genç hastada USG (radyasyonu sınırla)
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Enfekte obstrükte taş → acil dekompresyon (nefrostomi VEYA üreteral stent) + antibiyotik (geciktirme); ayrıca dirençli ağrı / AKI / tek böbrek.
Taburcu
Komplike olmayan taş ≤10 mm + ağrı kontrollü + enfeksiyon yok → ayaktan MET ile taburcu.
Sevk
Acil drenaj / üroloji yerinde yoksa sevk.
Tuzaklar & inciler
- MET (alfa-bloker, ör. tamsulosin) distal üreter taşı ≤10 mm’de (en çok 5–10 mm fayda); enfeksiyon / dirençli ağrı / böbrek fonksiyon düşüşünde MET DURDUR.
- Enfekte + obstrükte = önce dekompres, taşı sonra tedavi et — antibiyotik tek başına yetersiz.
- Renal fonksiyon izin verirse NSAİİ (ör. diklofenak) opioidden önce birinci basamak analjezi.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.