Travma
Kafa travması (hafif TBI)
Kanada BT Baş Kuralı · antikoagülanı tara · seri GKS
Tanım & arka plan
GKS 13–15 minör kafa travmasında öncelik nöroşirürjik lezyonu kaçırmamaktır. Kanada BT Baş Kuralı (CCHR) yüksek duyarlılıkla görüntüleme kararını yönlendirir; antikoagüle / antiplatelet hastalar geleneksel olarak taranır.
Kırmızı bayraklar
- 2. saatte GKS <15
- Açık / çökme kırığı şüphesi
- Bazal kafa kırığı bulgusu: hemotimpanum, rakun gözü, Battle bulgusu, BOS oto/rinore
- ≥2 kez kusma; yaş ≥65
Klinik & öykü
- Mekanizma (tehlikeli: yaya çarpması, araçtan fırlama, >1 m / 5 basamak düşme)
- Retrograd amnezi ≥30 dk
- Antikoagülan / antiplatelet (varfarin, DOAK, klopidogrel)
- İlerleyen baş ağrısı / davranış değişikliği
Tetkik & order
- CCHR uygula — Yüksek-risk (nöroşirürji gereği): 2. saatte GKS <15, açık/çökme kırığı şüphesi, bazal kafa kırığı bulgusu, ≥2 kusma, yaş ≥65
- Orta-risk (BT’de beyin hasarı): amnezi >30 dk, tehlikeli mekanizma
- CCHR nöroşirürjik lezyon için %99–100 duyarlı (özgüllük %39–51)
- Seri GKS izlemi; antikoagüle hastada düşük eşikle BT
İlgili skorlar
Disposition
Yatış / izlem
Pozitif BT, kötüleşen GKS veya intrakraniyal kanama → yatış.
Taburcu
BT-negatif veya CCHR-negatif + GKS 15 + güvenilir gözlemci + kafa travması bilgilendirmesi → taburcu.
Sevk
Cerrahi gerektiren intrakraniyal kanama → nöroşirürji.
Tuzaklar & inciler
- CCHR klasik olarak antikoagüle / antiplatelet hastayı DIŞLAR → bu hastalar geleneksel olarak taranır.
- 2024 prospektif çalışma GKS-15 antikoagüle hastada CCHR uygulanabilir olabilir der; çok-merkezli teyit bekleniyor — mevcut standart: antikoagüle kafa travmasını TARA.
- Varfarin / DOAK’ta ilk BT negatif olsa da gecikmeli / tekrar BT veya yatış düşün.
Kılavuz kaynağı
- Kanada BT Baş Kuralı (CCHR)
- ATLS 11. Baskı (travma çerçevesi) (2025)
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.