Kardiyak
Hipertansif acil
Hedef organ hasarı var mı? · ilk saatte OAB %20–25 düşür · istisnalar var
Tanım & arka plan
Ağır HT (genelde >180/120) + akut hedef organ hasarı = hipertansif acil → IV titre ajan. Hasar yoksa “ivedilik” (oral, yavaş). İlk 1 saatte OAB %20–25’ten fazla düşürülmez.
Kırmızı bayraklar
- Akut nörolojik defisit (inme/ensefalopati)
- Göğüs/sırt ağrısı + nabız asimetrisi (aort diseksiyonu)
- Dispne/pulmoner ödem
- Oligüri/AKI, papilödem/retinal kanama, gebede preeklampsi
Klinik & öykü
- Asıl soru “ne kadar yüksek” değil “hedef organ hasarı var mı”
- Asemptomatik çok yüksek TA = acil değil; hızlı düşürme zararlı
- Hasarı dışlamak için EKG, fundus, nörolojik muayene, kreatinin
Tedavi / yönetim
- Genel hedef: ilk 1 saatte OAB %20–25 düşür, sonra 2–6 saatte ~160/100
- IV ajanlar: nikardipin/klevidipin/labetalol/nitrogliserin/esmolol (titre)
- Aort diseksiyonu → SKB <120 hızla, ÖNCE beta-bloker sonra vazodilatör
- Akut iskemik inme → tPA öncesi <185/110, tPA sonrası <180/105; tPA yoksa permisif
- Gebe/preeklampsi → labetalol/hidralazin/nifedipin, ≥160/110 tedavi
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Hedef organ hasarı → yoğun bakım/monitör + IV infüzyon.
Taburcu
Asemptomatik ağır TA (urgency) → oral ayarlama + ayaktan yakın takip.
Sevk
Aort/inme/ADS → ilgili branş + ileri merkez.
Tuzaklar & inciler
- Asemptomatik yüksek TA’yı agresif IV düşürme (iskemik inme/körlük riski).
- Sublingual nifedipin kullanma (kontrolsüz düşüş).
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.