Kardiyak

Hipertansif acil

Hedef organ hasarı var mı? · ilk saatte OAB %20–25 düşür · istisnalar var

Tanım & arka plan

Ağır HT (genelde >180/120) + akut hedef organ hasarı = hipertansif acil → IV titre ajan. Hasar yoksa “ivedilik” (oral, yavaş). İlk 1 saatte OAB %20–25’ten fazla düşürülmez.

Kırmızı bayraklar

Akut nörolojik defisit (inme/ensefalopati)
Göğüs/sırt ağrısı + nabız asimetrisi (aort diseksiyonu)
Dispne/pulmoner ödem
Oligüri/AKI, papilödem/retinal kanama, gebede preeklampsi

Klinik & öykü

Asıl soru “ne kadar yüksek” değil “hedef organ hasarı var mı”
Asemptomatik çok yüksek TA = acil değil; hızlı düşürme zararlı
Hasarı dışlamak için EKG, fundus, nörolojik muayene, kreatinin

Tetkik & order

Genel hedef: ilk 1 saatte OAB %20–25 düşür, sonra 2–6 saatte ~160/100
IV ajanlar: nikardipin/klevidipin/labetalol/nitrogliserin/esmolol (titre)
Aort diseksiyonu → SKB <120 hızla, ÖNCE beta-bloker sonra vazodilatör
Akut iskemik inme → tPA öncesi <185/110, tPA sonrası <180/105; tPA yoksa permisif
Gebe/preeklampsi → labetalol/hidralazin/nifedipin, ≥160/110 tedavi

Disposition

Yatış / izlem

Hedef organ hasarı → yoğun bakım/monitör + IV infüzyon.

Taburcu

Asemptomatik ağır TA (urgency) → oral ayarlama + ayaktan yakın takip.

Sevk

Aort/inme/ADS → ilgili branş + ileri merkez.

Tuzaklar & inciler

Asemptomatik yüksek TA’yı agresif IV düşürme (iskemik inme/körlük riski).
Sublingual nifedipin kullanma (kontrolsüz düşüş).

Kılavuz kaynağı

AHA Hipertansif Aciller Bilimsel Bildirisi (2024)
ACC/AHA Hipertansiyon Kılavuzu

Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.

Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.