Enfeksiyon
Bakteriyel menenjit
Antibiyotiği BT için bekletme · deksametazon antibiyotikten önce/birlikte
Tanım & arka plan
Tıbbi acil; mortalite zamanla artar. Antibiyotik ve deksametazon BT/LP süreci için ASLA geciktirilmez — şüphede kültür sonrası hemen ampirik tedavi. Deksametazon pnömokokta sekel/işitme kaybını azaltır.
Kırmızı bayraklar
- Ateş + ense sertliği + bilinç değişikliği triadı
- Peteşi / purpura (meningokok)
- Yeni nöbet, fokal nörolojik defisit, papilödem
- Hızlı kötüleşen GKS
Klinik & öykü
- Klasik triadın tamamı <%50 hastada; yokluğu dışlamaz
- İmmünsüprese/yaşlıda atipik (sadece konfüzyon)
- Son 1 hafta nöbet, fokal defisit, ağır bilinç bozukluğu → LP öncesi BT
Tetkik & order
- Deksametazon 10 mg IV, ilk antibiyotikten 15–20 dk ÖNCE veya birlikte (sonra verilirse faydası yok)
- Seftriakson 2 g IV q12h + Vankomisin 15–20 mg/kg IV q8–12h (dirençli pnömokok)
- >50 yaş / gebe / immünsüprese → Ampisilin 2 g IV q4h ekle (Listeria)
- Kan kültürü ×2 + LP; BT için antibiyotik geciktirilmez
- LP öncesi BT: immünsüpresyon, son 1 hafta nöbet, fokal defisit, orta-ağır bilinç bozukluğu, papilödem
Disposition
Yatış / izlem
Doğrulanmış/şüpheli bakteriyel menenjit → yatış (sıklıkla yoğun bakım).
Taburcu
Taburculuk uygun değildir.
Sevk
Meningokok şüphesi → temaslı profilaksisi + bildirim; komplike → ileri merkez.
Tuzaklar & inciler
- En sık atlanan: antibiyotiği BT için bekletmek — önce kan kültürü + antibiyotik, sonra BT.
- Yaşlıda Listeria için ampisilini unutma.
Kılavuz kaynağı
- IDSA Bakteriyel Menenjit Kılavuzu
- ESCMID Akut Bakteriyel Menenjit Kılavuzu (2016)
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.