Kardiyak
Akut ekstremite iskemisi
6P + Rutherford · heparin hemen · zamanına karşı yarış
Tanım & arka plan
Ekstremite perfüzyonunda ani azalma (emboli/tromboz) → ekstremite/yaşam tehdidi. Zamana karşı yarış (~6 saat altın pencere). Tanı klinik; derhal antikoagülasyon + revaskülarizasyon.
Kırmızı bayraklar
- 6P: ağrı, solukluk, nabızsızlık, parestezi, paralizi, soğukluk
- Paralizi + duyu kaybı = ileri tehdit (Rutherford IIb)
- Mermer/leke cilt, sertleşmiş kas (geri dönüşsüz, III)
- AF / yapısal kalp (emboli kaynağı)
Klinik & öykü
- Emboli (AF, ani, karşı bacak normal) vs tromboz (kronik PAH, kollateral)
- Duyu/motor kaybı = aciliyet artışı
- Ağrı kaybı + paralizi geç ve kötü işaret
Tetkik
- Rutherford: I viabl · IIa marjinal (ivedi) · IIb acil tehdit (acil revaskülarizasyon) · III irreversibl (amputasyon)
- Laktat, CK (reperfüzyon/rabdomiyoliz), kreatinin, K, tam kan
Tedavi / yönetim
- Derhal IV anfraksiyone heparin 5000 IU bolus + infüzyon (kontrendikasyon yoksa)
- Acil damar cerrahisi/girişim; görüntüleme (Doppler/BT anjiyo) tedaviyi geciktirmemeli
Yatış · taburcu · sevk
Yatış / izlem
Rutherford IIa-IIb → ivedi/acil revaskülarizasyon için yatış.
Taburcu
Taburculuk uygun değildir.
Sevk
III → amputasyon değerlendirmesi; imkân yoksa heparinize edip acil damar merkezine sevk.
Tuzaklar & inciler
- Tanıyı görüntüleme için geciktirme; heparini hemen başla.
- Reperfüzyon sonrası kompartman sendromu/hiperkalemi takibini atlama.
Dayanak
İçerik kaynakları “İçerik ve kaynaklar” bölümünde listelenir.
Bu sayfanın klinik gözden geçirmesi sürüyor.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.