Senkop
Refleks senkopu kardiyak/tehlikeli nedenden ayır
Tanım & arka plan
Geçici, kendiliğinden tam düzelen global serebral hipoperfüzyona bağlı bilinç kaybı. Çoğu refleks (vazovagal) olsa da öncelik, kardiyak senkop ve hayatı tehdit eden gizli nedenleri (aritmi, yapısal kalp hastalığı, PE, rüptüre AAA, GİS kanama, SAK) ayırmaktır.
Kırmızı bayraklar
- Efor sırasında veya yatarken senkop, çarpıntı önceli, ani başlangıç → kardiyak / aritmojenik
- Aritmojenik EKG: iskemi, uzun/kısa QT, Brugada, WPW, AV blok (Mobitz II), ikili/üçlü dal bloğu
- Yapısal: ciddi aort darlığı, HKMP, pulmoner hipertansiyon (yeni üfürüm)
- Senkop + göğüs/sırt ağrısı (diseksiyon/PE) veya + ani baş ağrısı (SAK)
- Yaşlı + senkop = aksi kanıtlanana dek kardiyak; kanama/volüm kaybı (AAA, ektopik, GİS) maskeli olabilir
Klinik & öykü
- Prodrom (bulantı/terleme = refleks lehine), tetik (ayakta durma, ağrı, miksiyon)
- Pozisyon, efor ilişkisi, çarpıntı, ailede ani ölüm öyküsü
- İlaçlar (QT uzatan, antihipertansif, diüretik), ortostatik hipotansiyon
- Travma/dil ısırma/inkontinans → nöbet ayırıcı tanısı
Tetkik & order
- 12-derivasyon EKG herkese (zorunlu)
- Ortostatik vital; doğurgan kadında β-hCG; kanama şüphesinde hemogram
- Yapısal kalp hastalığı / yeni üfürüm → EKO; aritmi şüphesi → telemetri/monitör
- CSRS ile 30-günlük ciddi olay riski; seçilmiş olguda troponin
İlgili skorlar
Disposition
Yatış / izlem
Yüksek CSRS, anormal EKG, yapısal kalp hastalığı, kardiyak senkop bulgusu veya anormal vital/kanama → monitörlü yatış/gözlem.
Taburcu
Refleks/vazovagal + normal EKG + düşük/çok düşük CSRS + güvenli geri dönüş → poliklinik/senkop ünitesi (ESC Class I: gereksiz yatış önle).
Sevk
İleri elektrofizyoloji/kardiyoloji tetkiki gerekiyorsa.
Tuzaklar & inciler
- Normal EKG ciddi aritmiyi tam dışlamaz; öykü + yapısal değerlendirme belirleyici.
- Eforla senkop = kanıtlanana dek tehlikeli (AS, HKMP, ARVC).
- Senkopu daima “düşme/nöbet/presenkop”tan ayır; tetik ve prodrom kilit.
Kılavuz kaynağı
- ESC Senkop Tanı ve Yönetim Kılavuzu (2018)
- ACC/AHA/HRS Senkop Kılavuzu (2017)
- LITFL ECG Library — Long QT · Brugada · WPW · Mobitz II · ARVC
Taslak içerik — bu referans klinik onay sürecindedir.
Kılavuz temelli klinik karar destektir; tanı koymaz, karar hekime aittir.